De meeste bedrijven met zonnepanelen hebben geen nieuwe omvormer voor hun panelen nodig. Ze hebben een batterijomvormer (een omvormer-lader) nodig tussen het net en de site. Die laat de bestaande panelen werken, slaat hun overschot op, vlakt pieken af en neemt binnen milliseconden over als het net uitvalt. Zo is elke bedrijfsbatterij van ons opgebouwd, van een kmo-installatie tot modulaire systemen tot 1 MW. Een losse UPS is alleen het juiste antwoord als je enkel servers een paar minuten wilt beschermen.
Je vroeg een offerte en kreeg drie verschillende woorden terug. De ene installateur biedt een hybride omvormer aan. De andere wil je stringomvormer houden en er een "batterijomvormer" bij zetten. Je IT-leverancier heeft het over een nieuwe UPS voor de serverruimte. En op je driefasige aansluiting vraagt iemand of je één toestel wilt of drie. Niemand zegt welke vraag je eerst moet beantwoorden.
Dat is de verborgen kost. De omvormer bepaalt wat je site de komende tien jaar kan. Blijft ze draaien bij een stroomuitval? Is je limiet voor zonnepanelen al opgebruikt? Kan een zware motor op batterijstroom aanlopen? Wie dat kiest op basis van een offerte voor zonnepanelen alleen, koopt vaak twee keer. Op landbouwfora vertellen boeren dat geen enkele leverancier wilde garanderen dat hun driefasige motoren op een hybride omvormer aanlopen. Anderen denken dat ze hun oude omvormers niet meer mogen aanraken.
Een vlasverwerkingsbedrijf in Wielsbeke toont een andere weg. Het bedrijf op het openbare net laten draaien, zou een grote cabine op middenspanning vragen. Een generator start de zware machine en blijft draaien tijdens het werk. Die generator iets extra belasten om de batterijen op te laden, bleek de juiste keuze. Een batterijsysteem van 3 x 8 kVA en 30,8 kWh levert dan de stroom voor de rest van de dag.
Wat is het verschil tussen een omvormer voor zonnepanelen, een hybride omvormer en een batterijomvormer?
Een omvormer voor zonnepanelen zet enkel zonnestroom om, een hybride omvormer laadt ook een batterij, en een batterijomvormer beheert de batterij en de site. Een UPS is een vierde toestel: die beschermt enkele toestellen tegen korte onderbrekingen. Het verschil zie je als het net uitvalt.
| Toestel | Wat het doet | Als het net uitvalt | Typische plek op een bedrijfssite |
|---|---|---|---|
| Omvormer zonnepanelen (stringomvormer) | Zet gelijkstroom van de panelen om in wisselstroom en volgt het net | Valt uit: hij heeft een net nodig om te volgen | Dak van een magazijn, kantoor of loods |
| Hybride omvormer | Omvormer voor zonnepanelen en batterijlader in één kast | Werkt alleen door als hij een noodstroomuitgang voor eilandwerking heeft | Kleinere sites die panelen en batterij tegelijk plaatsen |
| Batterijomvormer (omvormer-lader) | Laadt en ontlaadt de batterij, kan zelf een net vormen, werkt naast bestaande omvormers | Neemt binnen milliseconden over op zijn noodstroomuitgang | Sites met bestaande panelen, zware verbruikers of een beperkte aansluiting |
| UPS | Houdt enkele gevoelige toestellen draaiende op een kleine batterij | Overbrugt minuten, genoeg om netjes af te sluiten | Serverruimte, controlekamer, kassa, netwerk |
Kijk eerst naar de derde kolom. Een gewone omvormer van zonnepanelen volgt het net en schakelt dus uit als het net weg is. Victron legt uit dat in een eilandsysteem de omvormer-lader het net vormt, en dat de omvormer van de panelen op zijn uitgang dat net volgt. Daarom kan een batterijomvormer de panelen laten doorproduceren tijdens een stroomuitval, en een losse omvormer van zonnepanelen niet.
Valt je omvormer nu al uit op zonnige dagen? Dan ligt de oorzaak vaak bij de netspanning en niet bij de omvormer. In ons artikel over een omvormer die uitvalt omdat de spanning te hoog is lees je wat je eraan kunt doen.
Is een UPS hetzelfde als een omvormer voor een bedrijf?
Nee. Een UPS bevat een omvormer, maar is gebouwd om enkele toestellen kort te beschermen. Hij houdt servers, netwerk of een sturing draaiende tijdens een onderbreking en geeft ze tijd om netjes af te sluiten.
Er zijn drie soorten UPS. Een off-line UPS schakelt naar zijn batterij als het net buiten vaste grenzen gaat. Een line-interactive UPS corrigeert de spanning voortdurend en schakelt binnen enkele milliseconden. Een on-line UPS met dubbele conversie laat de stroom altijd door zijn omvormer lopen, dus er is geen omschakeling. Vijf tot vijftien minuten autonomie volstaat in de meeste gevallen, volgens een gids van een UPS-leverancier. Genoeg om af te sluiten of een generator te laten starten.
Een batterijomvormer doet hetzelfde voor een hele kring, en veel langer. De Victron Quattro die we gebruiken heeft een no-break-hoofduitgang: hij neemt over in minder dan 20 milliseconden, zodat de aangesloten toestellen blijven werken. Erachter zit een batterij van tientallen kWh, in plaats van enkele minuten UPS-batterij. Onze gids over de juiste noodstroomvoorziening voor je bedrijf vergelijkt UPS, generator en batterij in detail.
Ons oordeel
Moet enkel je serverkast een hapering overleven en netjes afsluiten? Dan is een UPS het juiste en goedkoopste toestel. Moet het atelier, de koelcel of de stal uren blijven draaien? Dan heb je een batterijomvormer met genoeg kVA nodig, en blijft de UPS in de serverruimte als tweede lijn. Twijfel je tussen veel losse toestellen en één systeem? Lees veel kleine UPS'en of één centrale batterij in je bedrijf.
Hybride omvormer of aparte batterijomvormer: wat is beter voor een bedrijf?
Voor een bedrijf met zonnepanelen op het dak is een aparte batterijomvormer meestal de betere keuze. Je houdt de bestaande omvormers, je raakt een werkende installatie niet aan, en je gebruikt je limiet voor zonnepanelen niet op.
Fluvius telt elke omvormer die zonnestroom kan leveren mee voor de limiet van je aansluiting. Dat is maximaal 5 kVA op eenfasig, en 25 kVA op driefasig voordat een netstudie nodig is. Een hybride omvormer telt mee, omdat hij zowel de panelen als de batterij bedient. Een omvormer die enkel een batterij bedient en bij Synergrid als "energy storage" op de lijst staat, telt niet mee. In Wallonië neemt Energie Wallonie het AC-vermogen op het typeplaatje van de omvormers als maatstaf voor een kleine installatie tot 10 kVA.
Let op
De grenzen van 5 kVA en 25 kVA zijn Vlaamse regels van Fluvius. In Wallonië en Brussel gelden andere grenzen. Elke omvormer die je op het net aansluit, moet ook op de Synergrid-lijst C10/26 staan.
Met een aparte batterijomvormer is er één technische regel om te kennen. Stel dat de omvormer van de panelen op de noodstroomuitgang van een Victron-omvormer-lader staat (AC-koppeling). Dan mag zijn vermogen niet hoger zijn dan het continu vermogen van die omvormer-lader. Victron noemt dat de Factor 1.0-regel. Panelen die via een MPPT-laadregelaar aan de gelijkstroomkant hangen, hebben die grens niet.
Een hybride omvormer blijft zinvol als je op een kleine site panelen en batterij tegelijk plaatst en nog kVA over hebt. Controleer twee dingen voor je tekent: hoeveel vermogen de noodstroomuitgang levert, en of die alle drie de fasen dekt of maar één.
Wil je meer panelen dan je aansluiting toelaat? Lees dan wat je kunt doen als je meer zonnepanelen wilt dan toegelaten.
Driefasige omvormer voor een bedrijf: één toestel of één per fase?
Op een bedrijfsaansluiting van 3x400V heb je een driefasige opstelling nodig: één driefasig toestel of drie eenfasige toestellen, één per fase. Boven 5 kVA aan zonnepanelen vraagt Fluvius al een driefasige aansluiting.
Met modulaire batterijomvormers worden drie toestellen gekoppeld tot één driefasig systeem. In de off-grid casus die we uitwerkten voor een voeding van 3 x 400 V, schakelden we 3 omvormers in, één voor elke fase. In Wielsbeke heeft het batterijsysteem 3 x 8 kVA. Victron laat tot zes Quattro-toestellen parallel toe, en ook driefasige opstellingen, zodat het vermogen kan meegroeien met de site. Onze modulaire batterijsystemen gaan tot 1 MW voor grote industriële sites.
Waarom dat telt in een bedrijf:
- Verbruik is zelden in evenwicht. Boerderijen en ateliers hebben vaak één drukke fase met verlichting, stopcontacten en eenfasige machines, naast driefasige motoren. De omvormer op die fase moet dat alleen dragen.
- Eén fase kan alleen uitvallen. Zorg dat de noodstroom reageert als één fase wegvalt, niet alleen als ze alle drie weg zijn.
- De batterij is niet driefasig, de omvormer wel. Eén batterijbank kan drie omvormers voeden; wat je per fase dimensioneert, is het vermogen van de omvormer.
Tip
Vraag je installateur naar het vermogen per fase, in kVA, dat de noodstroom kan leveren. Een totaal van "30 kVA" helpt je weinig als je drukste fase meer dan een derde nodig heeft.
Hoe groot moet een omvormer voor een bedrijf zijn?
Dimensioneer de omvormer op het hoogste vermogen op één moment (kVA). Dimensioneer de batterij op de energie over de tijd (kWh). Voor een bedrijf is dat hoogste vermogen bijna altijd de aanloop van een motor.
Een motor die rechtstreeks op de voeding aanloopt, trekt even 6 tot 8 keer zijn nominale stroom. De omvormer, de batterijstroom en de kabels moeten die piek allemaal aankunnen. Een softstarter of frequentieregelaar (een sturing die een motor zacht laat aanlopen) verlaagt die piek. Ons artikel over meer vermogen zonder zwaardere aansluiting gaat dieper in op pompen en machines.
Loop deze vragen door met je installateur:
Wat moet blijven draaien bij een stroomuitval?
Enkel de kritische kringen komen op de noodstroomuitgang: koelcel, ventilatie, IT, alarm, één productielijn. De rest kan wachten op het net.
Wat is de grootste aanloop, en op welke fase?
Meet het. De aanlooppiek bepaalt de kVA, per fase.
Is het net of een generator beperkt?
De Quattro heeft twee AC-ingangen, bijvoorbeeld het net en een generator. Zijn PowerAssist-functie verlaagt eerst het laden van de batterij en vult daarna aan met batterijstroom, zodat een kleine aansluiting of generator niet overbelast raakt.
Wat moet de batterij elke dag doen?
Pieken afvlakken voor het capaciteitstarief, zonne-overschot opslaan of voertuigen laden vraagt telkens eigen kW en kWh. Onze uitleg over het capaciteitstarief voor bedrijven berekenen toont hoe de kwartierpiek wordt aangerekend.
Groeit de site nog?
Kies een modulaire opstelling, zodat je later omvormers of batterijmodules bijzet in plaats van de kast te vervangen.
Uit de praktijk
Een boerderij in St-Georges-sur-Meuse had geen aansluiting in de straat en draaide volledig op een stroomgroep. Ze draait nu op zonnepanelen en een batterijsysteem van 30 kVA en 46,2 kWh. De generator dient enkel nog als back-up.
Twijfel je welke omvormer bij je site past? Bel ons of stuur een bericht.
Wat doet een omvormer van een bedrijf als het net uitvalt?
Dat hangt af van welke omvormer waar zit. Met alleen een omvormer voor zonnepanelen valt de site stil en stoppen de panelen. Met een batterijomvormer voor de kritische kringen blijft de site draaien en blijven de panelen produceren.
Wat er gebeurt op een site met een batterijomvormer als het net uitvalt
Met een generator werkt het net zo. In Wielsbeke draagt de generator de zware machine. Hem iets extra belasten om de batterijen te laden, bleek de juiste keuze voor de rest van de dag. Voor het volledige plaatje van een site zonder net lees je onze gids over de onderdelen van een off-grid systeem.
Welke omvormeropstelling past bij welk bedrijf?
Vertrek van je probleem, niet van het toestel. Dit zijn de opstellingen die we het vaakst zien op bedrijfssites.
Kantoor of IT-ruimte
- UPS voor servers en netwerk
- batterijomvormer alleen als meer dan IT moet blijven draaien
- omvormer van de zonnepanelen blijft zoals hij is
Atelier of magazijn met zonnepanelen
- Bestaande omvormers houden
- driefasige batterijomvormer erbij voor pieken en noodstroom
- per fase dimensioneren op de aanloop van motoren
Boerderij of site met een zwakke of beperkte aansluiting
- Batterijomvormer als hart van de site
- net en generator als lader
- semi off-grid opstelling
Is de aansluiting het probleem en niet de omvormer? Dan laat een semi off-grid systeem de batterij de site voeden en gebruikt het het net als lader.
Wanneer is een batterijomvormer niets voor jou? Stel: je hebt een klein dak, geen zware verbruikers en geen stroomuitval die geld kost. Er is ook geen piek die het afvlakken waard is. Dan volstaat een goede stringomvormer. En als alleen je servers tellen, doet een UPS het goedkoper.
Wat gebeurt er als je ons vraagt je omvormeropstelling te ontwerpen?
We beginnen met meten, niet met een merk.
- Stap 1: Analyse en dimensionering. We meten je werkelijke verbruik en je pieken over een periode, en dimensioneren alles, van generator en batterij tot omvormers en kabels.
- Stap 2: Technisch ontwerp. We kiezen de omvormers per fase, de batterij en, waar het nut heeft, de koppeling met je bestaande omvormers en een generator.
- Stap 3: Installatie en ingebruikname.
- Stap 4: Monitoring en opvolging. Je volgt verbruik, productie en batterij in realtime in onze monitoringsoftware.
Veelgestelde vragen
Heeft een bedrijfsbatterij een eigen omvormer nodig?
Een batterij slaat gelijkstroom op, dus ze heeft altijd een omvormer nodig om je toestellen te voeden. Dat kan een hybride omvormer zijn die ook de panelen bedient, of een aparte batterijomvormer naast je bestaande omvormers.
Kan ik een batterij bijplaatsen zonder mijn omvormer te vervangen?
Ja. Een batterijomvormer werkt naast bestaande omvormers (AC-koppeling). Komt de omvormer van de panelen op zijn noodstroomuitgang? Hou je dan aan de Factor 1.0-regel. Zijn vermogen mag niet hoger zijn dan het continu vermogen van de omvormer-lader.
Mag een Victron Quattro op het net in België?
Ja. De Victron Quattro is Synergrid-gekeurd voor gebruik in een parallel systeem, waarbij de site aangesloten blijft op het distributienet.
Houdt een hybride omvormer mijn bedrijf draaiende bij een stroomuitval?
Alleen als hij een noodstroomuitgang voor eilandwerking heeft, en alleen voor de toestellen op die uitgang. Controleer het noodstroomvermogen in kVA en of het alle drie de fasen dekt.
Wat is het verschil tussen kVA en kWh bij een omvormer en een batterij?
kVA is hoeveel vermogen de omvormer op hetzelfde moment levert. kWh is hoeveel energie de batterij bevat. Een site met zware motoren heeft veel kVA nodig; een site die een lange nacht moet overbruggen, veel kWh.
Wil je weten welke omvormer je site nodig heeft?
Vertel ons wat er op je dak ligt, welke aansluiting je hebt en welke machines moeten blijven draaien. Een van onze ingenieurs zegt je of een UPS, een hybride omvormer of een driefasig batterijsysteem past, en hoeveel kVA per fase het nodig heeft.
Bronnen
- Fluvius: welke omvormer kies ik? (limieten per aansluiting, hybride versus batterijomvormers, Synergrid-lijst)
- Energie Wallonie: maximaal vermogen van een kleine productie-installatie
- Victron Energy: Quattro omvormer-lader
- Victron Energy: AC-koppeling en de Factor 1.0-regel
- Baie de brassage: UPS, definitie, technologieën en dimensionering