Kun je een batterij en noodstroom toevoegen aan je bestaande zonnepanelen met SMA of SolarEdge?

Ja. Je kunt een batterij toevoegen aan bestaande zonnepanelen met SMA of SolarEdge, en met het juiste ontwerp ook noodstroom voor het hele huis. De eenvoudigste route laat je omvormer hangen en zet er een batterij-omvormer naast, zoals bij onze thuisbatterij met een SMA-omvormer. Fasen, noodstroom en certificaten beslissen.

Je panelen liggen al jaren op het dak, en een warmtepomp of twee wagens verbruiken nu veel stroom. Sinds de digitale meter levert je overschot weinig op. En bij de laatste stroompanne scheen de zon, en toch was het huis donker.

In Bornem werkt nu een batterij van 15,4 kWh met een eigen Color Control samen met de bestaande SMA-omvormer.

Kan ik een thuisbatterij aansluiten op een bestaande omvormer?

Ja. Met AC-koppeling houd je je omvormer en komt er een batterij met een eigen batterij-omvormer bij; een hybride omvormer vervangt de oude.

De Vlaamse overheid legt uit dat AC-gekoppelde zonnestroom twee keer wordt omgezet. Bij een hybride omvormer gaat de gelijkstroom rechtstreeks naar de batterij, met minder verlies.

Onze thuisbatterijen volgen de eerste route: een Victron MultiPlus-II combineert met zowat alle netgekoppelde omvormers. Hieronder staan thuisbatterijen die wij plaatsten, naast een bestaande omvormer of elektriciteitskast of met volledige driefasige noodstroom. Tik op een gemeente voor details.

Hoe voeg je een thuisbatterij toe aan een bestaande SMA- of SolarEdge-omvormer?

Een SMA-omvormer is een van de makkelijkste om met een batterij te combineren. Volgens SMA Benelux kan een AC-gekoppeld systeem overal in huis staan, los van de PV-omvormer. SMA heeft batterij-omvormers voor eigen verbruik met manuele of automatische back-up, de Sunny Island voor off-grid, en een omschakelkast voor automatische noodstroom.

Hybride SMA-omvormers, zoals de driefasige Sunny Tripower Smart Energy, vervangen je oude omvormer. Naast Victron regelt een Sunny Boy terug via frequentieverschuiving als de batterij vol is. Vermogensregeling via de datalink bestaat niet, dus een injectiegrens wordt anders ingesteld.

Welke thuisbatterij is compatibel met SolarEdge? Dat hangt af van het model omvormer, want de optimizers onder je SolarEdge-zonnepanelen werken ermee samen. De eigen SolarEdge-batterijen zijn DC-gekoppeld, en volgens Nederlandse overzichten moet een oudere of niet-hybride omvormer, vaak driefasig, dan weg.

Voor noodstroom beschrijft een Belgische installateur de Home Hub-omvormer plus een Backup Interface: dan wordt een batterijproject een omvormerproject. Sinds 2019 laat de modus "Alternative Power Source" de omvormer naast Victron draaien, ook tijdens een panne. Volgens Victron kan dat alleen bij eenfasige en driefasige HD-Wave-modellen met minimale firmware, en SolarEdge-support moet frequentieverschuiving activeren.

Blijven je zonnepanelen werken bij een stroomuitval, ook in de winter?

Alleen als het batterijsysteem zelf een net vormt en je huis loskoppelt van de straat. Volgens Victron valt een systeem met alleen een netgekoppelde PV-omvormer uit bij een black-out. De overname gaat binnen 20 milliseconden, zodat computers blijven werken.

Een batterij die alleen overschot opslaat, is snel geplaatst; driefasige noodstroom is een ander project. Alle drie de fasen moeten noodstroom krijgen, anders stopt een warmtepomp toch. Welke kringen komen achter de batterij? Ons artikel over een thuisbatterij met noodstroom beschrijft drie niveaus. Koop je eerst de verkeerde batterij, dan betaal je twee keer.

In de winter kan een lege batterij AC-gekoppelde panelen niet opnieuw starten, want die hebben een net nodig. Maakt de warmtepomp de batterij leeg voor zonsopgang, dan schijnt de zon en blijft het huis donker. Victron noemt laadregelaars aan de DC-kant (MPPT) daarom nodig: voorzie die herstart in het ontwerp.

In Roosdaal zorgden extra panelen op een nieuwe MPPT voor energie zonder kosten voor een netstudie. In Maaseik werd een bestaande generator aan de thuisbatterij in off-grid modus gekoppeld; lees over een generator met batterij.

Hoe groot moet een thuisbatterij zijn naast bestaande zonnepanelen?

De factor 1.0-regel van Victron: het PV-vermogen mag niet hoger zijn dan het continu vermogen van de batterij-omvormers bij 25 °C. Liggen er meer panelen dan de omvormer aankan, tel dan de omvormer. Een MultiPlus-II 48/5000 levert 4.000 W, dus drie, één per fase (12.000 W), dragen een omvormer van 10 kW.

Voor lithium vraagt Victron minstens 4,8 kWh per 1,5 kWp AC-gekoppelde panelen; groter houdt langer noodstroom.

Daarom heeft Kortenberg 30,8 kWh op 9 kVA. Dimensioneer op je omvormer en op wat moet blijven draaien, niet alleen op je avondverbruik. We meten eerst.

Verlies je je groenestroomcertificaten als je een thuisbatterij plaatst of panelen bijlegt?

Een Belgische eigenaar met twee oude SMA-omvormers schrijft dat hij "niets mag wijzigen". Toch houd je je certificaten als je de regels van Fluvius volgt:

• Bestaande zonnepanelen uitbreiden mag niet op de certificaatgerechtigde installatie: extra zonnepanelen komen op een aparte omvormer, als nieuwe installatie.
• Een hybride omvormer mag alleen met een batterij, of als de oude defect is.
• Het omvormervermogen mag tot een grens stijgen: 5 kVA eenfasig, 10 kVA driefasig (Synergrid-lijst C10/26).

Een AC-gekoppelde batterij verandert niets aan de certificaatgerechtigde installatie. Fluvius raadt toch aan eerst je installateur te raadplegen, want een foute aanpassing kost je certificaten. Een thuisbatterij wordt ook AREI-gekeurd en aangemeld:

• Aanmelden bij Fluvius binnen 30 dagen na de keuring, via Mijn Fluvius onder 25 kVA; grotere installaties vragen een netstudie.
• Aansluitvoorwaarden: tot 25 kW AREI-keuring en de Synergrid-regels; eenfasig 5 kVA, meerfasig 25 kVA, 5 kVA onbalans per fase.
• Een nieuwe omvormer moet op de lijst C10/26 staan en gemeld worden. Wijzigen omvormer en beveiligingsautomaat, dan volgt een nieuwe AREI-keuring, en het nieuwe vermogen bepaalt een eventueel prosumententarief.
• Kringen voor noodstroom wijzigen de installatie, dus die worden gekeurd voor gebruik.

Heb je nog een oud 3x230V-net, lees dan eerst wat een 3x230V-aansluiting toelaat.

Wanneer is een batterij toevoegen aan bestaande zonnepanelen niet de moeite?

Valt je omvormer rond de middag uit door te hoge netspanning? Lees waarom je omvormer uitvalt als de spanning te hoog is.