Een thuisbatterij met noodstroom houdt je woning alleen onder spanning bij een stroompanne als het systeem daarvoor ontworpen is. Een netgekoppelde thuisbatterij zonder back-upfunctie schakelt zich bij een panne net uit, omdat ze geen spanning op een dood net mag zetten. Voor echte back-up stroom heb je een omvormer nodig die zelf een lokaal net vormt. Daarnaast zijn een automatische netscheiding en een verdeling met de kringen die moeten doorlopen nodig. Er zijn drie niveaus: noodstopcontact, back-up van kritieke kringen of een off-grid capabel systeem. Welke thuisbatterij met back-up bij je woning past, hangt af van het niveau dat je nodig hebt.
Waarom valt een gewone thuisbatterij uit bij een stroompanne?
Een batterij die aan de wisselstroomzijde met het distributienet gekoppeld is en energie levert, geldt volgens het technisch voorschrift C10/11 van Synergrid als een elektriciteitsproductie-eenheid. Ze moet een eilandsituatie detecteren (volgens EN 62116) en zich dan van het net loskoppelen. Het AREI laat voor bronnen tot 30 kVA een automatisch scheidingssysteem toe dat binnen 5 seconden galvanisch scheidt als het net wegvalt. Bij een huishoudelijke PV-installatie (tot 10 kVA) test het erkend organisme die scheiding tijdens de keuring.
Zonder back-upfunctie stoppen batterij en zonnepanelen dus samen, ook met een volle batterij en zon op het dak. Een systeem met echte noodstroom scheidt eerst (een deel van) je installatie van het net en voedt die daarna zelf.
Wat een thuisbatterij met echte noodstroom doet bij een panne
Wat is het verschil tussen een noodstroomstopcontact, back-up en een off-grid capabel systeem?
| Noodstroomstopcontact (EPS) | Back-up van kritieke kringen | Off-grid capabel systeem | |
|---|---|---|---|
| Wat blijft werken | Eén of enkele stopcontacten | Een aparte verdeling met gekozen kringen | Een groot deel of de hele woning |
| Omschakeling | Per model verschillend, soms handmatig | Automatisch, snelheid hangt af van het model | Automatisch, bij een geschikte omvormer onder 20 ms |
| Zonnepanelen tijdens de panne | Afhankelijk van het model | Afhankelijk van de koppeling | Ja, als het systeem daarvoor ontworpen is |
Op onze pagina over thuisbatterijen met back-up lees je hoe wij belangrijke toestellen apart op de batterij aansluiten. Dat is het verschil tussen een echt systeem en een opslagbox: bij een panne neemt de batterij het net over.
Neem een kijkje bij onze thuisbatterij-referenties, zoals de woning in Sint-Niklaas die volledig op back-up draait.
Hoe snel schakelt een thuisbatterij met noodstroom om?
De Victron MultiPlus-II neemt de aangesloten verbruikers volgens de datasheet in minder dan 20 milliseconden over, snel genoeg voor computers. De Huawei Backup Box-B1 vermeldt een omschakeltijd onder 3 seconden, en levert bij een driefasige aansluiting in back-up maar één fase met maximaal 3.300 VA.
Maximale omschakeltijd volgens de datasheet
Enkele seconden volstaan om een router te laten herstarten. Vraag dus: hoeveel milliseconden, hoeveel fasen en hoeveel VA in back-up?
Waar let je op bij het kiezen van een thuisbatterij met noodstroom?
- Vermogen, niet alleen kWh. Een MultiPlus-II 48/5000 levert volgens de datasheet 4.000 W continu bij 25 °C en 9.000 W piek. Ook startpieken van compressoren tellen.
- Fasen. Bij een driefasige aansluiting: is de back-up ook driefasig?
- Laden tijdens een lange panne. Bij AC-gekoppelde zonnepanelen geldt bij Victron de factor 1,0-regel: het PV-vermogen mag niet groter zijn dan het continue vermogen van de omvormer-lader bij 25 °C. Een generatoraansluiting geeft extra zekerheid.
- Aarding. Het AREI eist dat de bescherming tegen elektrische schokken ook werkt als maar één bron de installatie voedt. De MultiPlus-II verbindt daarvoor via een aardingsrelais de nulgeleider met het chassis zodra er geen externe voeding is, zodat de differentieelschakelaar blijft werken.
- Opvolging. Via de monitoring in app en VRM-portaal stel je een melding in bij een lage batterijstand.
Hoeveel batterij heb je nodig voor noodstroom tijdens een nacht en een dag?
Illustratief voorbeeld: een woning met gasverwarming zet haar kritieke kringen op back-up.
| Verbruiker | Gemiddeld vermogen | Uren per dag | Energie per dag |
|---|---|---|---|
| Koelkast en diepvries | 60 W | 24 | 1,44 kWh |
| Router, alarm en camera’s | 30 W | 24 | 0,72 kWh |
| Circulatiepomp en sturing ketel | 80 W | 12 | 0,96 kWh |
| Ledverlichting | 100 W | 5 | 0,50 kWh |
| Laptops en tv | 150 W | 4 | 0,60 kWh |
| Inductiekookplaat (één zone) | 2.000 W | 0,5 | 1,00 kWh |
| Totaal | 5,22 kWh |
Met 10 kWh bruikbare capaciteit overbrugt deze woning zonder zon ongeveer 1,9 dagen. Kookplaat, koelkast en pomp tegelijk vragen meer dan 2 kW plus de startpiek van de compressor, dus een omvormer van 4 kW continu heeft marge. Een warmtepomp verandert alles. Daarom dimensioneren wij op gemeten kwartierverbruik, nooit op een vuistregel.
Wil je het even doorpraten met een expert? Bel ons of stuur een bericht.
Welke keuring heeft een thuisbatterij met noodstroom nodig?
- Keuring thuisbatterij. Een kring toevoegen aan een huishoudelijke installatie is volgens het AREI een belangrijke wijziging: een gelijkvormigheidscontrole vóór ingebruikname is verplicht. Een back-upverdeling valt daar dus onder.
- Omschakelen. De omschakeling tussen energiebronnen werkt op alle actieve geleiders in en mag de bronnen niet ontijdig parallel schakelen. C10/11 vraagt “break-before-make”: eerst loskoppelen, dan zelf voeden.
- Aanmelding. Een thuisbatterij moet je verplicht aanmelden bij Fluvius, met een geldige AREI-keuring en een duidelijk eendraadschema. Na een verhuis van de batterij is een nieuwe keuring verplicht; een extra batterijmodule vraagt volgens Fluvius geen herkeuring.
Wil je verder gaan dan back-up? Dan lees je in ons artikel over wat off-grid precies betekent wat volledig los van het net inhoudt. Zoek je noodstroom voor een bedrijf? Daar gelden andere afwegingen (UPS, generator, batterij), die we uitleggen in ons artikel over noodstroomvoorziening voor bedrijven. En of een black-out zoals in Spanje ook in België kan, lees je in ons artikel over het afschakelplan voor bedrijven.
Veelgestelde vragen
Werkt mijn bestaande thuisbatterij bij een stroompanne?
Alleen als de omvormer een back-upfunctie heeft en zo is aangesloten. Een gewone netgekoppelde batterij scheidt zich bij een panne van het net en stopt dan. Een bestaande installatie kan soms worden aangepast, met een aparte verdeling voor kritieke kringen en een omvormer-lader die zelf een net vormt. Het gewijzigde deel moet dan opnieuw gekeurd worden.
Hoelang houdt een thuisbatterij met noodstroom het vol?
Dat hangt af van de bruikbare capaciteit en van wat je aansluit. In ons rekenvoorbeeld verbruiken de kritieke kringen ongeveer 5 kWh per dag, dus 10 kWh bruikbaar overbrugt bijna twee dagen zonder zon. Zonnepanelen die tijdens de panne blijven laden of een generator verlengen dat. Een warmtepomp op de back-up verkort het sterk.
Is een stekkerbatterij een alternatief voor noodstroom?
Een stekkerbatterij of draagbaar powerstation voedt alleen de toestellen die je er rechtstreeks op aansluit. Verwarming, verlichting en pompen op je verdeelbord blijven zonder spanning. Voor een laptop of router volstaat dat, maar het is geen noodstroomvoorziening voor een woning. Ook plug-and-play toestellen moet je volgens Fluvius aanmelden.
Waarom zou ik noodstroom voorzien als het net betrouwbaar is?
Het net is betrouwbaar, maar pannes door werken, stormen of defecten blijven mogelijk. De FOD Economie heeft bovendien een afschakelplan met acht schijven om bij ernstige schaarste een black-out te voorkomen. Wie thuis werkt of een dompelpomp heeft, maakt daar best een technische keuze van.
Wil je weten welke noodstroom je woning nodig heeft?
Bevoorradingszekerheid is een technische vraag, geen productaankoop. We meten eerst je verbruik, bepalen welke kringen kritiek zijn en ontwerpen een systeem dat bij een stroompanne echt overneemt. We zijn Victron Energy Certified Partner. Bekijk de video over een Victron back-upsysteem voor een luchthaventoren, of lees hoe een semi off-grid systeem het net als reserve gebruikt.
Bronnen
- synergrid.be/images/downloads/Technical_prescription_C10-11_ed2-4_20251015_tekst_NL.pdf
- economie.fgov.be/sites/default/files/Files/Publications/files/AREI-Bijlage-Boek-1-installa
- fluvius.be/nl/groene-energie/thuisbatterij
- fluvius.be/nl/nieuws/waarom-is-aanmelden-nodig
- victronenergy.com/upload/documents/Datasheet-MultiPlus-II-inverter-charger-EN-.pdf
- victronenergy.com/media/pg/MultiPlus-II_230V/en/installation.html
- victronenergy.com/live/ac_coupling:start
- solar.huawei.com/download
- economie.fgov.be/nl/themas/energie/bevoorradingszekerheid/elektriciteit/elektriciteitsscha
- youpower.be/nl/producten/thuisbatterijen
- youpower.be/nl/software