Heb je een driefasige thuisbatterij nodig voor noodstroom in het hele huis?

Ja, als het hele huis moet blijven werken bij een stroomuitval, ook driefasige toestellen zoals een grotere warmtepomp. Een driefasige thuisbatterij met noodstroom dekt alle drie de fasen; een eenfasig systeem dekt er één. Heb je genoeg aan de koelkast, de router en wat verlichting? Dan volstaat een eenfasige back-up op enkele kringen.

Een grote woning op drie fasen, met een warmtepomp, een inductiekookplaat, misschien een laadpaal van 11 kW en een thuiskantoor? Dan bieden de offertes vaak één eenfasige omvormer, die niet het hele huis van stroom voorziet, schreef een Belgische eigenaar op een forum.

In een woning in Wetteren loopt het hele huis via de batterij, op alle drie de fasen, met 9 kVA en 15,4 kWh.

Wat betekent volledige noodstroom in een huis met een 3-fase aansluiting?

Volledige noodstroom betekent dat elke kring, op alle drie de fasen, blijft werken als het net uitvalt. Alleen een driefasige back-up doet dat; al het andere is gedeeltelijk. Dat is prima, als je er bewust voor kiest.

De datasheet beslist: één back-upbox op de markt ondersteunt op een driefasig net maar één fase, met hoogstens 3.300 VA. Victron plaatst minstens één omvormer-lader (omvormer en batterijlader in één) op elke fase, ingesteld als één driefasig systeem. Driefasige verbruikers op de back-upuitgang krijgen dan bij een stroomuitval stroom uit de batterij.

Een eenfasige thuisbatterij op een 3-fase aansluiting laat twee derde van het huis donker. Achteraf herstellen betekent vaak de verdeelkast herbekabelen en een nieuwe keuring. Ons artikel over een thuisbatterij met noodstroom legt de drie niveaus uit: noodstroomstopcontact, enkele kringen, off-grid capabel. Het toont ook hoe snel elk niveau omschakelt, de keuring en een nacht en een dag op batterij.

Welke toestellen in een groot huis hebben drie fasen nodig bij een stroomuitval?

Vooral de grote: een grotere warmtepomp en een snelle laadpaal. Verlichting, koelkast, router en circulatiepomp zijn eenfasig.

Een laadpaal van 11 kW maakt een batterij van 15,4 kWh leeg in minder dan anderhalf uur. De auto kan wachten, de verwarming niet. Een Vlaamse eigenaar koos op een communityforum hetzelfde: het hele huis op de back-upuitgang, de laadpaal aan de netzijde.

Hoeveel kW kan een 3-fase thuisbatterij met noodstroom leveren?

Elke fase levert wat de omvormer-lader op die fase levert, en niet meer. Drie Victron MultiPlus-II 48/5000 geven 4.000 W continu per fase bij 25 °C, samen 12 kW voor het huis. Dat is 4 kW voor de kookplaat op fase 1, geen 12.

Opstartpieken halen 9.000 W per 48/5000; bij 40 °C zakt het continue vermogen naar 3.700 W. De batterijruimte telt dus even zwaar als het getal op de offerte.

De batterij is gedeeld, het vermogen niet: bij een stroomuitval kan geen fase lenen van een rustige fase. Andere eigenaars merken pas later dat één fase veel zwaarder belast is dan de andere twee. Een set die per fase te klein is, valt uit zodra kookplaat en warmtepomp op dezelfde fase starten.

Daarom hoort de fase-indeling van de verdeelkast bij het ontwerp: warmtepomp, kookplaat, oven en droogkast over drie fasen, niet op één.

Deze vijf driefasige thuisbatterijen plaatsten wij, elk met 9 kVA. Ze tonen wat blijft werken als de straat uitvalt: het hele huis (volledige back-up, ook "no break") of de zonnepanelen en de batterij (off-grid modus). Klik op een gemeente voor de details.

Kan een thuisbatterij volledige noodstroom geven op een 3x230V-aansluiting?

Het is moeilijker, omdat veel driefasige apparatuur gemaakt is voor 3x400V met nulleider. Op 3x230V (drie fasen zonder nulleider) past de gewone driefasige back-up niet zomaar. Er blijven drie wegen:

• Een back-up op één fase, zoals de thuisbatterij in Beveren, eenfasig aangesloten omdat het net er alleen 3x230V biedt.
• Een omschakeling naar 3x400V bij Fluvius, als het net in je straat dat heeft.
• Een batterijsysteem dat achter een zwak net zelf 3x400V maakt. Bij een jagerswoning in Gedinne bleef maar 180 V over op 3x230V; ons systeem maakt er 3x400V van, laadt via het net en heeft een generator voor stroomuitval.

Weet je niet welke aansluiting je hebt? Ons artikel over een 3x230V-aansluiting die te zwak is geeft de prijzen van Fluvius voor een omschakeling en hoe je je spanning checkt.

Welke regels gelden voor een driefasige thuisbatterij met noodstroom?

Het Synergrid-voorschrift C10/11 van de Belgische netbeheerders ziet een batterij aan het net als een productie-eenheid, en het telt per fase.

• Kleine installatie: tot 10 kVA opslag en 10 kVA zonnepanelen op een driefasige aansluiting (elk 5 kVA op eenfasig) kan als klein tellen. Daarboven geldt de vereenvoudigde procedure niet.
• Onevenwicht: het verschil in vermogen tussen de fasen mag nooit groter zijn dan 5 kVA. Een eenfasige batterij naast eenfasige zonnepanelen zit op dezelfde fase.
• Meerfasig: een productie-installatie boven 5 kVA moet over meerdere fasen aangesloten worden.
• Verlies van één fase: een driefasige productie-eenheid moet dan loskoppelen van het net.

Elke batterij meld je bij de netbeheerder, maar een gewone woning heeft geen netstudie nodig. In Vlaanderen meld je tot 25 kVA in Mijn Fluvius, met een geldig AREI-keuringsverslag. Daarboven doet Fluvius eerst een netstudie.

Een Duitse eigenaar testte het op een forum: zijn systeem ving een volledige uitval goed op, het verlies van één fase niet. Een ander verloor één fase toen een boer een weide met losse kabels maaide. Vanaf zijn vakantieadres zag hij zijn batterij leeglopen.

Hoe groot moet een thuisbatterij zijn voor een groot huis met 3 fasen?

Kies het vermogen per fase op wat tegelijk moet draaien, en de opslag op hoe lang het zonder zon moet draaien. Een groot huis met een warmtepomp verbruikt op een koude dag veel meer dan in de lente.

Eén eigenaar op een forum heeft 8 kVA en 45 kWh batterijen. Met de warmtepomp verbruikt zijn huis "als snel 40 kWh per dag" op koude dagen. Loopt de batterij 's nachts leeg, dan kunnen AC-gekoppelde zonnepanelen de volgende ochtend niet opnieuw opstarten. Een lange stroomuitval in de winter vraagt een plan: een reserve die je nooit gebruikt, of een generator.

Elke stap bestaat al in onze projecten. In Zele blijven bij uitval van de straat de zonnepanelen en de batterij werken. In Maaseik was er al een generator; de thuisbatterij kreeg een off-grid modus waarop die aangesloten kan worden.

Een GX-controller start een back-upgenerator automatisch, en de batterijmodules zijn uitbreidbaar. Zonnepanelen aan de back-upkant volgen de factor 1,0-regel van Victron. Het zonnevermogen blijft onder het continue vermogen van de omvormer-lader bij 25 °C.

Is 3-fase nodig voor een thuisbatterij met noodstroom?

Kies driefasig als je comfort niet mag veranderen bij een stroomuitval, eenfasig als een paar basisdingen volstaan. Een eenfasige back-up in een driefasig huis is geen fout, als je er bewust voor kiest.

Welke vragen stel je aan je installateur over noodstroom op drie fasen?

Een goede offerte beantwoordt vijf vragen; stel ze voor je tekent.