Wat doe je met een opgezwollen of beschadigde lithiumbatterij in je bedrijf, en hoe sla je ze op?

Schakel een opgezwollen of beschadigde lithiumbatterij uit, hou mensen op afstand en verplaats ze alleen als dat veilig kan. Daarna moet je ze apart opslaan in een brandwerende container en snel laten ophalen door een specialist zoals YouPower Recycling, ons Battery Disassembly Center. Onze pagina over de recyclage van beschadigde lithiumbatterijen toont hoe ontvangst, screening en demontage verlopen.

Meestal begint het klein: een heftruckbatterij die een tik kreeg van de vorken, of een UPS-pakket dat te heet is om aan te raken. Een opslagmodule gaat bol staan, of de e-bike accu van een collega ruikt raar in de fietsenstalling. En dan vraagt iemand: pakken we hem vast, gooien we er zand op, of welke brandblusser nemen we?

Hoe herken je een beschadigde lithiumbatterij, en hoe gevaarlijk is ze?

Een lithiumbatterij is beschadigd als ze van vorm verandert, heet wordt, lekt, rookt, sist of ruikt. En ja, dat is gevaarlijk: OVAM beschouwt een batterij met één van die tekenen als beschadigd of defect, ook als ze nog werkt.

Bronnen: OVAM (defecte of beschadigde lithiumbatterijen) en de Schotse brandweer, Scottish Fire and Rescue Service (tekenen van een beschadigde batterij).

De meeste bedrijven zien het incident, niet de dagen erna. Een beschadigde batterij kan uren of dagen later opwarmen en vuur vatten, in de hoek waar iemand ze neerzette. De Schotse brandweer waarschuwt dat ze zonder waarschuwing kan oververhitten.

Waarom zwelt een batterij op? Oververhitte cellen vormen gas, en de druk van dat gas doet de batterij opzwellen, legt Bebat uit. Dat gas is ontvlambaar en ongezond: prik dus nooit een gaatje in een opgezwollen batterij.

LFP of NMC maakt niet uit: een beschadigde batterij behandel je als beschadigd. Ons artikel over LFP of NMC voor een bedrijfsbatterij legt het verschil uit.

Wat moet je doen als een batterij in je bedrijf opgezwollen of heet is?

Eerst de mensen, dan de batterij. Zie je rook of vlammen, dan is de brand al begonnen: ga naar buiten, blijf buiten en bel 112. De Schotse brandweer raadt af om zelf te blussen.

De aanpak telt meer dan de batterij zelf: de koerier en het recyclagepark weigeren ze, en je verzekeraar vraagt later wat je gedaan hebt. Geen rook en geen vuur? Volg dan rustig deze stappen.

1. Stap 1: Stop. Schakel het toestel of systeem uit, stop met laden en hou mensen op afstand.
2. Stap 2: Koppel los, alleen als het veilig kan. Een opslagsysteem, UPS-string of heftruckbatterij laat je loskoppelen door een bevoegde elektricien, nooit door aan kabels te trekken.
3. Stap 3: Isoleer. Plak de polen van een kleine losse batterij af tegen kortsluiting. Verplaats een batterij alleen als ze koel genoeg is en niemand een risico neemt.
4. Stap 4: Zet ze apart. Buiten of in een aparte ruimte met een buitendeur, in een brandwerende container, weg van alles wat brandt.
5. Stap 5: Noteer alles. Foto's, type, merk, gewicht en wat er gebeurd is: de inzamelaar, je preventieadviseur en je verzekeraar vragen erom.
6. Stap 6: Bel een specialist voor de ophaling. Hoe korter de batterij op je terrein blijft, hoe kleiner het risico.

Hoe moet je een beschadigde lithiumbatterij veilig opslaan tot ze wordt opgehaald?

Bewaar een beschadigde lithiumbatterij apart, in een brandwerende container, op een droge, koele en verluchte plek, en zo kort mogelijk. OVAM, de Vlaamse afvalmaatschappij, zet de voorzorgsmaatregelen op een rij in haar infodocument over afgedankte lithiumbatterijen.

De regels voor afgedankte batterijen komen uit de Europese Batterijverordening (bijlage XII) en in Vlaanderen uit VLAREMA en VLAREM. De kern: bescherming tegen hitte, water en fysieke schade, de normale installatierichting, goede verluchting en een waarschuwingsbord. Een beschadigde batterij vraagt meer: OVAM raadt een aparte, specifieke opslagruimte met extra voorzorgen aan.

Bron: OVAM, veiligheids- en voorzorgsmaatregelen voor de opslag van afgedankte lithiumbatterijen (juni 2025). De maatregelen kies je in overleg met de hulpverleningszone of een onafhankelijke expert, volgens je activiteit.

Voor beschadigde batterijen verwijst OVAM naar ADR-verpakkingsinstructie P908. Elke batterij gaat apart in een binnenverpakking, in een buitenverpakking, omringd door onbrandbare en niet-geleidende isolatie. Een lekkende batterij krijgt genoeg inert absorptiemateriaal om het elektrolyt op te vangen.

Bewaar ze bij voorkeur al in die transportverpakking, klaar om te vertrekken. Voor batterijen die nog geïnstalleerd zijn en werken, gelden andere regels: lees ons artikel over brandveiligheid, vergunning en verzekering van een bedrijfsbatterij.

Mag je een beschadigde lithiumbatterij zelf vervoeren?

Nee, niet als gewone goederen. Een beschadigde of defecte lithiumbatterij valt onder bijzondere bepaling 376 van het ADR. Die vraagt een strengere verpakking en een markering op het collo en op de vervoersdocumenten.

Het ADR is het Europese verdrag over het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg. Het onderscheidt drie gevallen voor lithiumbatterijen die naar de recyclage gaan.

Bronnen: overzicht van de bijzondere ADR-bepalingen door LION.Care; OVAM over P908.

Beschadigd in de zin van het ADR zijn bijvoorbeeld lekkende of ontgassende cellen, mechanisch beschadigde cellen en cellen die niet meer te diagnosticeren zijn. Een opgezwollen heftruckbatterij of een verbrande opslagmodule gaat dus nooit met een pakjesdienst of een bestelwagen mee zonder de juiste verpakking. Een inzamelaar die volgens het ADR werkt, brengt de goedgekeurde container mee.

Waar kan je als bedrijf een opgezwollen accu of kapotte lithiumbatterij inleveren?

Dat hangt af van de grootte van de batterij en van wie ze op de markt bracht. Een kleine losse batterij gaat naar een Bebat-inzamelpunt; een grote gaat terug via de producent, een geregistreerde inzamelaar of een gespecialiseerde recycler.

• Kleine batterijen (gereedschap, laptops, gsm's): plak de polen af en verpak elke opgezwollen batterij apart in een doorzichtig plastic zakje. Bebat raadt aan ze daarna zo snel mogelijk naar het recyclagepark te brengen.
• Heftruck-, UPS- en opslagbatterijen: via het terugnamesysteem van het merk of een gespecialiseerde lithiumrecycler. Opslagbatterijen worden niet aanvaard op het recyclagepark.
• Batterijen uit elektrische voertuigen: Febelauto beheert de producentenverantwoordelijkheid voor EV-batterijen in België, Bebat voor alle andere categorieën, volgens de Waalse administratie SPW Environnement.
• Brussel: Leefmilieu Brussel beschouwt alle batterijen als gevaarlijk afval dat apart gesorteerd en ingezameld moet worden.

Welke weg je ook kiest, bewaar het papier. Bebat herinnert bedrijven eraan dat ze een afgiftebewijs aan een erkend inzamelaar moeten kunnen voorleggen. Voeg er bij een beschadigde batterij je foto's en notities van het eerste uur aan toe.

Afvoerplichten, gratis terugname en routes per batterijtype: lees ons artikel over lithiumbatterijen afvoeren als bedrijf. Kookt een UPS steeds zijn batterijen? Dan helpt onze vergelijking tussen veel kleine UPS-toestellen of één centrale batterij.

Wat moeten je preventieadviseur en je verzekeraar weten?

Ze moeten het plan kennen voor het incident, niet erna. OVAM raadt iedereen die afgedankte lithiumbatterijen opslaat of behandelt aan om een plan op te stellen met een risicoanalyse en een noodprocedure.

• Risicoanalyse en noodplan: welke organisatorische en technische maatregelen je neemt bij een ongeval, volgens de codex over het welzijn op het werk.
• Opleiding: wie beschadigde batterijen mag hanteren, en welke opleiding elke medewerker daarvoor nodig heeft.
• Herziening: bij elke wijziging in activiteiten of personeel, en minstens om de drie jaar, zegt OVAM.
• Brandweer: in Vlaanderen vraagt VLAREM de exploitant om brandbestrijding en detectie te organiseren in overleg met de bevoegde brandweer.
• Verzekeraar: meld een incident snel en bezorg je foto's en het afgiftebewijs. Kijk ook wat je brandpolis zegt over de opslag van batterijen.

Wat gebeurt er als je YouPower Recycling contacteert over een beschadigde batterij?

We vertrekken van de batterij en haar staat, niet van een prijslijst.

1. Stap 1: Je vertelt wat je hebt. Type, merk, aantal, gewicht, wat er gebeurd is en waar de batterij nu staat. Foto's helpen.
2. Stap 2: We zeggen je hoe je ze veilig houdt tot ze je terrein verlaat.
3. Stap 3: Ontvangst in het Battery Disassembly Center. We bepalen het type en de eigenschappen van de batterij, beoordelen de staat en kijken na in welke mate de cellen beschadigd zijn. Indien nodig passen we bijkomende veiligheidsmaatregelen toe.
4. Stap 4: Screening en veilige demontage door specialisten, daarna shredding tot koper, aluminium, zware koolstof en black mass.