Oude industriesite in Wallonië zonder bruikbare aansluiting?

Ga er op een oude industriesite niet van uit dat de oude aansluiting nog werkt of nog van jou is. Vraag ORES of RESA schriftelijk wat het aansluitpunt nog draagt. Dimensioneer daarna het nieuwe gebruik, niet de oude fabriek. Heeft de site tot 75,6 kVA nodig? Dan kan een semi off grid systeem met zonnepanelen en een batterij de site dragen. Dat werkt op een kleine aansluiting, of zolang je op de nieuwe wacht. Grotere sites combineren een bedrijfsbatterij met een opgeknapte cabine of een nieuwe aansluiting.

Je hebt de site gevonden: een hal met een stevig dak, een binnenplaats, een prijs die klopt. Binnen zijn de machines verdwenen. Wat overblijft is "een skelet van kabels", een cabine met een hangslot in de hoek en een meter die al jaren niemand afleest. De verkoper zegt dat de site "altijd op hoogspanning zat". ORES spreekt van een nieuwe aanvraag.

In die kloof lopen projecten vast. Het vermogen van vroeger op papier is niet het vermogen dat je morgen kunt gebruiken. De cabine kan afgekeurd worden. De transformator kan PCB bevatten. En een nieuwe aanvraag boven 56 kVA kan in een zone met congestie in een lange wachtrij belanden. Intussen betaal je voor een leeg gebouw, en wachten je eerste huurder of je eigen machines.

Een site zonder bruikbare aansluiting kan toch draaien. In St-Georges-sur-Meuse had de straat geen elektriciteitsaansluiting, en de boerderij draaide volledig op een stroomgroep. Zonnepanelen en een batterij van 46,2 kWh dragen de boerderij nu, met 30 kVA vermogen. De generator dient enkel nog als back-up, en een straataansluiting is nooit nodig.

Hoeveel brownfields telt Wallonië?

In juli 2023 telde Wallonië 2.058 "sites à réaménager" (SAR), samen 3.224 hectare of 0,19% van het grondgebied. Zo noemt de Waalse ruimtelijke code de sites die herontwikkeld moeten worden. Het gaat om oude fabrieken, maar ook om vroegere scholen, ziekenhuizen en openbare gebouwen.

De inventaris komt van de Waalse overheidsdienst SPW en is gepubliceerd door IWEPS, het Waalse statistiekinstituut. 245 van de 262 Waalse gemeenten hebben minstens één zo'n site. Henegouwen en de provincie Luik tellen er de meeste.

De code maakt één onderscheid dat voor je budget telt. Elke verlaten site die aan de definitie voldoet, is een SAR "de fait" (in feite). Een SAR "de droit" (in rechte) heeft een officieel erkenningsbesluit voor zijn perimeter. Volgens IWEPS kan die erkenning in sommige gevallen Waalse financiering openen voor de aankoop of herinrichting van de site. Vraag de gemeente welk statuut je site heeft voor je de werken plant.

Wat blijft er over van de netaansluiting op een oude industriesite?

Meestal minder dan de verkoper denkt. Een fabriek met zware verbruikers zat doorgaans op middenspanning, via een cabine die de klant zelf bouwde en onderhoudt. Na jaren zonder gebruik kan elke schakel van die keten ontbreken of verouderd zijn.

Loop de keten na voor je een cijfer gelooft:

Dat dossier is niet vrijblijvend. De eigenaar, beheerder of uitbater van een niet-huishoudelijke installatie houdt een dossier bij met de schema's en de keuringsverslagen. Volgens de federale regels gaat dat dossier naar elke nieuwe eigenaar, die bij de overdracht verantwoordelijk wordt. Vraag het op voor je tekent.

Koop je een pand dat nog in gebruik is? Onze checklist om de aansluiting van een bedrijfspand te checken behandelt de algemene vragen. Dit artikel gaat over sites die leeg stonden.

Kun je een oude cabine opnieuw in dienst nemen?

Soms, maar pas na een keuring, en vaak na het vervangen van onderdelen. Het AREI, boek 2, bevat de veiligheidsregels voor hoogspanning. Een nieuwe installatie of een belangrijke wijziging krijgt daar een gelijkvormigheidskeuring vóór gebruik. Daarna krijgt elke hoogspanningsinstallatie een jaarlijks controlebezoek.

Een cabine die stilstond, heeft meestal jaren aan jaarlijkse bezoeken gemist. Versleten schakelcellen, een ontbrekende aardingsmeting of een nieuwe transformator betekenen werk, en een belangrijke wijziging betekent een nieuwe keuring. Voor een nieuwe cabine vraagt ORES ook een keuring door een erkend organisme voor het de site aansluit. De details staan in de technische voorschriften C2-112 van ORES.

Er is ook een goede reden om te checken voor je de cabine leeghaalt. ORES zegt dat wanneer een verhoging een aansluiting boven 250 kVA brengt, het bestaande vermogen permanent blijft. Alleen het extra vermogen kan flexibel worden. Telt een aansluiting die al jaren dood is nog als bestaand? Net dat vraag je ORES schriftelijk.

Is de transformator in een bestaande cabine gewoon te klein voor het nieuwe gebruik? Ons artikel over een transformator die te klein is vergelijkt een nieuwe transformator met een batterij erachter.

Heeft het nieuwe gebruik nog middenspanning nodig?

Vaak niet. Een fabriek met ovens of persen had honderden kVA nodig. Een hal die in werkplaatsen is opgedeeld, een opslagsite of een landbouwgebouw vraagt vaak een fractie daarvan. ORES behandelt aanvragen in drie schijven: onder 56 kVA, van 56 tot 250 kVA, en boven 250 kVA.

De schijf bepaalt de route. Onder 56 kVA is de procedure eenvoudiger en speelt het probleem van toegang tot vermogen niet. Boven 56 kVA reserveert een betalende detailstudie je plaats in de wachtrij. Boven 250 kVA in een zone met congestie kun je een flexibele aansluiting krijgen, met maar een deel van het vermogen gegarandeerd.

Van midden- naar laagspanning gaan is een nieuwe start, geen omschakeling. ORES behandelt een site die van het hoogspanningsnet naar het laagspanningsnet gaat als een nieuwe laagspanningsklant. De volledige procedure geldt, met een gelijkvormigheidsattest van de installatie voor de indienststelling.

Twijfel je op welk net je nieuwe activiteit hoort? Ons artikel over hoogspanning of laagspanning voor een bedrijf legt het verschil uit. Onze vergelijking tussen een middenspanningscabine en een batterij toont wanneer de cabine nog de moeite is.

Wat doe je als de aansluiting dood is of het vermogen er niet is?

Je hebt vijf realistische routes, en de juiste hangt af van wat het nieuwe gebruik echt vraagt. De stappen bij ORES, de studiekosten en de wachttijden staan in ons artikel over een aansluiting voor je bedrijf bij ORES. Zo passen ze op een oude site.

Is de nieuwe aansluiting vooral duur omdat de kabel lang is? Ons artikel over de kost van een netuitbreiding tegenover een batterij toont wanneer de batterij minder kost dan de kabel.

Kunnen een batterij en zonnepanelen een oude industriesite van stroom voorzien?

Ja, voor de meeste kmo- en landbouwtoepassingen, als brug naar de definitieve aansluiting of voorgoed. Oude hallen hebben vaak grote daken, en de batterij maakt van dat dak vermogen voor de avond en voor de pieken.

Neem een kmo of landbouwbedrijf met een standaardaansluiting van 3 x 400 V. Een semi off-grid installatie laat daar de zonnepanelen en de batterij de site dragen. Een automatische omschakelaar schakelt naar het openbare net als de batterij laag staat. Het werkt tot 75,6 kVA, en de site kan blijven werken tijdens een stroomonderbreking. Na een evaluatieperiode kan de site zelfs volledig off-grid gaan.

Twee Waalse projecten tonen het bereik. Op de boerderij in St-Georges-sur-Meuse verving het systeem een stroomgroep die de hele site voedde. In het bos van Gedinne gaf een zwakke lijn nog maar 180 V, en het systeem brengt de site naar 3 x 400 V. Het zwakke net wordt er nog gebruikt, maar als lader voor de batterij.

Grotere sites gebruiken dezelfde logica op grotere schaal. Onze batterijsystemen voor bedrijven zijn modulair tot 1 MW en kunnen achter een opgeknapte cabine of een flexibele aansluiting staan. In Wielsbeke vermeed een vlasverwerkingsbedrijf een grote middenspanningscabine voor één zware machine. Een generator start de machine en laadt tegelijk de batterijen.

Heeft de site eerst stroom nodig tijdens de werken? De tijdelijke werfaansluiting heeft een eigen procedure: lees ons artikel over een werfaansluiting die te laat komt.

Mag één oude cabine meerdere nieuwe huurders voeden?

Niet zomaar. Een eigenaar kan stroom via zijn eigen installatie doorgeven aan andere klanten op de site. De CWaPE, de Waalse energieregulator, noemt dat een privaat net. In Wallonië zijn private netten in principe verboden, met een beperkte lijst van uitzonderingen.

Tot de uitzonderingen horen tijdelijk verbruik van maximaal twaalf weken per jaar, zoals markten en evenementen. Netten binnen één kantoorgebouw mogen, net als private netten die alleen laadpunten voeden. Een herontwikkelde industriesite met meerdere zelfstandige bedrijven valt meestal onder geen enkele. Zonder uitzondering is de regel een rechtstreekse aansluiting op het openbare net voor elke huurder.

Er bestaat nog een tweede categorie: het gesloten beroepsnet ("réseau fermé professionnel"). Een nieuw gesloten net vraagt een voorafgaande vergunning van de CWaPE, en alleen in enkele strikte gevallen. Het eerste geval zijn geïntegreerde productieprocessen. Het tweede is energie die voor minstens 75% naar de eigenaar of verbonden bedrijven gaat. De huurders mogen dan geen redelijk aanbod van het openbare net hebben.

Twee aansluitingen op één site kunnen soms wel een batterij delen. Ons artikel over twee aansluitingen en één batterij legt de regels uit. Ons artikel over energiedelen tussen bedrijven behandelt de wettelijke routes tussen buren.

Wat check je voor je een brownfield koopt of herontwikkelt?

Zes vragen dekken het grootste deel van het risico. Stel ze voor de akte, niet nadat de eerste huurder getekend heeft.

Wat gebeurt er als je ons vraagt je site te bekijken?

We vertrekken van het nieuwe gebruik, niet van de oude fabriek.

1. Stap 1: Analyse en dimensionering. We lijsten de verbruikers van de nieuwe activiteit op, met de pieken en de energie per dag. Die leggen we naast wat er van de aansluiting overblijft.
2. Stap 2: Technisch ontwerp. We zeggen je of een batterij, een semi off-grid systeem, een off-grid systeem of een cabine het eerlijke antwoord is.
3. Stap 3: Installatie en indienststelling.
4. Stap 4: Monitoring en opvolging. Je volgt verbruik, opbrengst en het batterijniveau in realtime.

Wanneer is het niets voor jou? Een site die zware, continue verbruikers van enkele honderden kVA zal draaien, heeft een cabine en een netaansluiting nodig. Een batterij helpt dan voor de pieken, niet voor de basislast. Bouw je van nul, zonder enige aansluiting? Lees dan ons artikel over nieuwbouw zonder netaansluiting, of bekijk onze off-grid systemen.