Hoe verloopt de aanbesteding van een batterijsysteem voor een gemeente, schoolbestuur of overheid?

Een gemeente, gesubsidieerd schoolbestuur of andere overheid koopt een batterijsysteem aan via een aanbesteding. Onder 30.000 euro exclusief btw volstaat het om een paar leveranciers te raadplegen. Daarboven schrijft ze een bestek en voert ze een procedure, of koopt ze via een aankoopcentrale. Ze koopt dezelfde bedrijfsbatterij als een bedrijf, gedimensioneerd op het echte verbruik.

De gemeenteraad keurde het budget goed: een batterij achter de zonnepanelen van de sporthal, of stroom voor een afgelegen brug of pompstation. Dan vraagt de aankoopdienst een bestek dat niemand in huis ooit voor een batterij schreef.

Zonder net is een off grid systeem de andere weg. De fietsersbrug tussen Waregem en Wielsbeke laat er haar scheepsverlichting en straatverlichting op draaien, met bijkomende zonnepanelen.

Moet een gemeente of schoolbestuur een overheidsopdracht uitschrijven voor een batterij?

Ja, als ze een aanbestedende overheid is. De wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten geldt voor de Staat, gewesten, gemeenschappen en lokale besturen. Ze geldt ook voor instellingen die de overheid in hoofdzaak financiert of controleert.

Dat zijn gemeenten, OCMW's, provincies, intercommunales, politie- en brandweerzones en veel gesubsidieerde schoolbesturen. De wet kijkt naar financiering en bestuur, niet naar de rechtsvorm, en de veelgestelde vragen van VEB zeggen hetzelfde.

Een privéschool zonder subsidies kiest haar installateur vrij. Die in Incourt draait volledig off-grid op nieuwe zonnepanelen, een batterijsysteem en een generator.

Een geleverde en geplaatste batterij is meestal een opdracht voor leveringen. Overheerst het bouwwerk, zoals een technisch lokaal en lange sleuven, dan kan het een opdracht voor werken worden, met andere drempels.

Welke procedure past bij de aanbesteding van een batterijsysteem?

De geraamde waarde, exclusief btw, bepaalt de procedure. De drempels voor 2026-2027, zoals de Vlaamse overheid en juristen ze publiceren:

De Europese drempel voor werken, 5.404.000 euro, ligt ver boven de meeste batterijprojecten. De echte keuze is dus meestal die tussen de onderhandelingsprocedures en een aankoopcentrale. Opdrachten verschijnen op publicprocurement.be, het federale e-procurementplatform.

Kan je een batterij aankopen via het Vlaams Energiebedrijf (VEB) of een andere aankoopcentrale?

Ja. Wie via een aankoopcentrale koopt, organiseert zelf geen plaatsingsprocedure. Artikel 47 van de wet laat dat toe, als de aankoopcentrale zelf een aanbestedende overheid is.

Een raamovereenkomst duurt hoogstens vier jaar, en de voorwaarden liggen vast. Een bijzondere site is vaak beter af met een eigen bestek: een off-grid brug, een afgelegen pompstation of een school die volledige noodstroom wil.

Wat zet je in het bestek voor een batterij?

Een goed bestek zegt wat het systeem moet doen, hoe dat gemeten wordt en wie het tien jaar lang opvolgt. Schrijf het als prestatie- of functionele eisen, zoals de wet toelaat.

De fiche van een leverancier kopiëren is net wat de wet verbiedt. Noem nooit een merk of type zonder de woorden "of gelijkwaardig". Verwijs naar normen, en vraag elke inschrijver bruikbare kWh, kVA, garantie- en servicevoorwaarden in hetzelfde formaat.

Ons artikel over onderhoud en garantie van een batterijsysteem zet op een rij wat een onderhoudscontract moet bevatten. Brandveiligheid, vergunning en batterijlokaal staan in onze gids over brandveiligheid van een batterij op je bedrijf.

Welke gunningscriteria gebruik je voor een batterij: prijs, levenscycluskosten of kwaliteit?

De wet laat je gunnen op prijs, op kosten met inbegrip van levenscycluskosten, of op de beste prijs-kwaliteitverhouding. De goedkoopste batterij op papier kan over tien jaar de duurste zijn: minder bruikbare capaciteit, korte garantie, geen monitoring, niemand om te bellen.

Hoe verloopt een batterij- of off-grid project van een overheid, stap voor stap?

Zes stappen brengen een batterijproject van meting naar een opgevolgd systeem, en de eerste twee gebeuren voor elke aanbesteding. Wie grote systemen bouwt, zegt hetzelfde: eerst audit en ontwerp, dan de aankoop.

Meet een jaar verbruik en pieken via je netbeheerder; zonder data kunnen we eerst een korte periode monitoren. Bewaar het indienststellingsverslag en de serienummers, want een garantieclaim heeft ze nodig. Volg daarna de monitoring op, reageer op alarmen en plan de periodieke keuring van de elektrische installatie.

In Beernem, een site voor onderzoek en educatie, bepaalde de voorstudie de batterijcapaciteit zonder overdimensionering, en de batterij is uitbreidbaar. Door off-grid te gaan, vermeed de site een netstudie door Fluvius, een ontkoppelingsbord en misschien een middenspanningscabine: kosten tot 30.000 euro.

Wanneer is een batterij of off-grid systeem geen goede aankoop voor een overheid?

Heeft de site een goede netaansluiting, geen piekprobleem en geen nood aan noodstroom, dan loont een batterij vaak nog niet. Zonnepanelen alleen, of een beter energiecontract, doen dan meer voor minder.

VEB schrijft zelf dat batterijen momenteel maar in een beperkt aantal gevallen financieel voordelig zijn, al meldt de VVSG sterk gedaalde batterijprijzen. Je pieken, je overschot aan zonnestroom en de kost van je aansluiting beslissen.

Een off grid systeem voor een gemeente is zinvol als een aansluiting ver weg of heel duur is, zoals aan de brug in Waregem. Anders is een batterij op het net meestal de betere aankoop.

Kleine openbare verbruikers? Lees onze gids over openbare verlichting zonder stroomnet. Voor scholen lees je of een school off-grid op eigen stroom kan draaien. Offertes vergelijken? Gebruik onze 12 vragen om offertes voor een bedrijfsbatterij te vergelijken.