In een full no-break woning hangt de volledige schakelkast aan de ononderbroken uitgang van de omvormer-lader. De omvormer koppelt de woning los van het net en voedt ze bij stroomuitval uit de batterij. Een thuisbatterij met backup op dit niveau is een bekabelingsproject: een noodstroombord, een correcte omschakeling, lokale aarding in eilandbedrijf en een nieuwe keuring.
Je woont in een grote woning met een elektrische poort, een alarm, een warmtepomp en misschien een huislift. Bij de laatste stroomuitval bleef de poort dicht en piepte het alarm op zijn kleine batterij. Dus wil je "de hele woning op de batterij". Dan blijkt het geen doos die je in het stopcontact steekt. Een Nederlandse eigenaar op Tweakers liet noodstroom vallen omdat de meterkast grondig verbouwd moest worden: "te veel gedoe (en veel te duur)".
Wat de meeste offertes niet vertellen: volledige noodstroom verandert het hart van je installatie. De omvormer wordt de nieuwe voeding van de woning. Je differentieelschakelaars moeten werken zonder net, en de nulgeleider heeft in eilandbedrijf een aarding nodig. Het net mag nooit stroom terugkrijgen van je batterij. Op het Belgische forum Zonstraal twijfelden eigenaars of een zelfgebouwde omschakeling wel door de keuring zou raken. Eentje waarschuwde: "Maar o wee als je deze zekeringen ooit tegelijk aan zet. Vuurwerk verzekerd." Wie de schakelkast te laat plant, bouwt ze twee keer om.
In een woning in Sint-Niklaas was de kast enigszins verouderd. We hebben ze geüpdatet volgens modernere normen, en de woning draait nu op volledige back-up met zonnepanelen en een batterij van 15,4 kWh.
Wat betekent full no break in de bekabeling van een woning?
Elke kring van de woning wordt gevoed via de uitgang van de omvormer, niet rechtstreeks via het net. Valt het net weg, dan houdt de omvormer die uitgang onder spanning met de batterij en de zonnepanelen.
Zo is een full no-break woning bekabeld
| Opstelling | Wat werkt er bij stroomuitval | Typisch gebruik |
|---|---|---|
| Full no break | De volledige woning | Grote woningen, thuiskantoren, liften en poorten, afgelegen woningen |
| Gedeeltelijke noodstroom | Alleen de kringen op het noodstroombord | Als zware verbruikers zoals een laadpaal aan de netzijde moeten blijven |
| Geen noodstroom | Niets: de batterij valt uit met het net | Batterij alleen om zonnestroom op te slaan |
Weet je nog niet welke batterij je nodig hebt voor noodstroom? Begin bij onze gids over een thuisbatterij met noodstroom. Heb je drie fasen, lees dan hoeveel vermogen een driefasige thuisbatterij per fase levert.
Welke schakelkast heeft een full no-break woning nodig?
Ofwel komt de hele kast achter de omvormer, ofwel wordt ze gesplitst in een noodstroombord en een deel dat alleen op het net draait. De keuze hangt af van je grootste verbruikers en van het vermogen van de omvormer.
In een full no-break woning loopt de stroom van de hele woning door de omschakelaar in de omvormer. Op een Victron MultiPlus-II is die omschakelaar 50 A op het model van 5 kVA. De modellen van 8, 10 en 15 kVA hebben 100 A. De hoofdautomaat van de woning, de kabel en de omvormer moeten bij elkaar passen. Met PowerAssist vult de omvormer bij met batterijstroom als de woning meer vraagt dan de netingang geeft.
| Indeling | Hoe het werkt | Let op |
|---|---|---|
| Hele kast op de uitgang van de omvormer | Eén kast, alle kringen no break | Stroom van de omschakelaar, vermogen voor de grootste verbruikers |
| Gesplitste kast | Belangrijke kringen op een noodstroombord, zware verbruikers op een netbord | Duidelijke labels: welke stopcontacten werken bij stroomuitval? |
| Tweede uitgang (AC-out-2) | Verbruikers die alleen met net mogen draaien, uit in batterijmodus | Ze komen ongeveer 2 minuten na de terugkeer van het net terug |
Victron geeft een elektrische boiler of een airco als voorbeelden voor die tweede uitgang. Ze mogen de batterij niet leegtrekken. In een grote woning geldt dezelfde logica vaak voor een sauna of de verwarming van een zwembad.
Poort, lift en alarm: wat moet er in een grote woning blijven werken?
Maak eerst de lijst van wat nooit mag stilvallen, en controleer dan de aanloopstroom van elke motor. Een poort of lift die niet start op de omvormer is erger dan een op het net.
| Verbruiker | Waarom het telt bij stroomuitval | Te controleren voor de bekabeling |
|---|---|---|
| Poort- en garagepoortmotor | Je auto kan erin en eruit | Aanloopstroom, en of de motor een handmatige ontgrendeling heeft |
| Alarm, camera's, toegangscontrole | Hun kleine noodbatterij raakt leeg bij een lange uitval | Op het noodstroombord, niet op een losse adapter |
| Huislift | Niemand blijft tussen twee verdiepingen hangen | Vraag de leverancier of de lift op een omvormer mag draaien en wat hij trekt bij de start |
| Warmtepomp en sturing | Warmte en warm water in de winter | Aanloopstroom en fase; zie het artikel over de warmtepomp |
| Waterput-, dompel- en afvalwaterpomp | Geen natte kelder, werkende toiletten | Aanloopstroom; een eigenaar op een forum had vooral zijn pomp van 500 W nodig |
| Netwerk, router, thuiskantoor | Werk en monitoring op afstand lopen door | Klein verbruik, hoge prioriteit |
| Laadpaal | Kan een thuisbatterij in enkele uren leegtrekken | Vaak beter aan de netzijde of beperkt in batterijmodus |
Lees hoe een warmtepomp op een thuisbatterij draait in de winter en bij stroomuitval voor je hem op het noodstroombord zet.
Hoe werkt de omschakeling van net naar batterij?
In een full no-break woning is de omschakeling de omschakelaar in de omvormer-lader. Volgens Victron neemt die over in minder dan 20 milliseconden, snel genoeg voor computers.
Er moeten twee dingen tegelijk gebeuren. De woning houdt stroom, en het net krijgt er niets van terug. Het AREI legt vast hoe een eigen bron zich van het net scheidt. Voor bronnen tot 30 kVA mag een automatisch scheidingssysteem. Dat bestaat uit twee elementen in serie, waarvan één een alpolige automatische lastscheidingsschakelaar. Het moet binnen 5 seconden na het wegvallen van het net een galvanische scheiding maken. De Synergrid-voorschriften C10/11 voegen toe dat dit automatische scheidingssysteem bij een kleine productie-installatie ook de functie van veiligheidsonderbreking vervult.
Dat beschermt de mensen die de straatkabel herstellen. Een zelfgebouwde omschakelaar met twee automaten kan je batterij op een net zetten dat de technici spanningsloos wanen. Daarom hoort de omschakeling in gecertificeerd materiaal, niet in een zelfgebouwde doos.
Wil je een generator als tweede lijn voor lange uitval? Die komt op de ingang van de omvormer, niet op een stopcontact. In Maaseik kreeg de thuisbatterij een off-grid modus waarmee de stroomgroep die er al stond kan worden aangesloten. De GX-sturing kan een back-upgenerator automatisch starten.
Tip
Vraag hoe de woning gevoed wordt als de omvormer zelf onderhoud nodig heeft. Met een manuele bypassschakelaar draait de woning dan gewoon op het net.
Waarom verandert de aarding als de woning op de batterij draait?
Bij stroomuitval maakt de omvormer zijn eigen kleine net, en dan moet zijn nulgeleider in de woning met de aarde verbonden worden. Zonder die verbinding kan een differentieelschakelaar bij een fout niet afschakelen.
De Synergrid-voorschriften C10/11 verbieden de nulgeleider van een eigen bron te aarden zolang die parallel met het net werkt, tenzij een transformator hem scheidt. In eilandbedrijf mag lokaal wel een aardverbinding gemaakt worden. Die verbinding moet weer verbroken worden voor de woning terug op het net gaat, en vergrendeld blijven tijdens de parallelwerking.
De Victron MultiPlus-II doet dat met een ingebouwd aardrelais. Het verbindt de nulgeleider van de uitgang met het chassis als er geen net is. Komt het net terug, dan opent het relais voor het ingangsrelais sluit. Volgens Victron zorgt dat voor de correcte werking van een differentieelschakelaar op de uitgang. Op een Frans forum waarschuwde een lid dat 30 mA-differentieelschakelaars nutteloos zijn met een zwevende nulgeleider in eilandbedrijf.
De aardelektrode van je woning blijft de enige aarding. De keurder meet ze, dus een oude of zwakke aarding komt bij de keuring naar boven.
Welke beveiliging hoort op het noodstroombord?
Het noodstroombord is een volwaardig verdeelbord dat door de omvormer gevoed wordt: het heeft eigen differentieelschakelaars en automaten achter de uitgang van de omvormer nodig. Victron eist een differentieel en een zekering of automaat in serie met de uitgang.
| Beveiliging | Regel of bron | Wat het betekent voor het noodstroombord |
|---|---|---|
| Zekering of automaat op de ingang van de omvormer | Handleiding Victron: 50 A of minder op het model van 5 kVA | Afgestemd op de kabel en de netingang |
| Differentieel en automaat op de uitgang van de omvormer | Handleiding Victron | Beschermt het noodstroombord in batterijmodus |
| Differentieel van maximaal 300 mA aan het begin | AREI 4.2.4.3 | De hoofddifferentieel aan het begin van de installatie blijft |
| Differentieel met grote gevoeligheid voor stopcontacten, verlichting, badkamer, wasmachine, droogkast en vaatwasser | AREI 4.2.4.3 | Maximaal 8 eindkringen per zo'n differentieel, ook op het noodstroombord |
| Aardrelais voor eilandbedrijf | Handleiding Victron, C10/11 7.4 | Nulgeleider alleen geaard tijdens eilandbedrijf |
| Overspanningsbeveiliging | Goed vakmanschap | Zie ons artikel over overspanningsbeveiliging |
Een Vlaamse gebruiker op Tweakers vatte het samen: omdat een hoofddifferentieel verplicht is, heeft een back-upuitgang een eigen differentieel nodig. Victron vermeldt dat de omvormer een transformator op netfrequentie heeft, zodat differentieelschakelaars van type A op de uitgang volstaan. Lange kabels naar een garage of bijgebouw vangen ook overspanning van bliksem op. Lees hoe je zonnepanelen en een batterij beschermt tegen overspanning.
De hele woning op de batterij? Stuur ons een foto van je schakelkast en een lijst van wat moet blijven werken.
Moet een full no-break woning opnieuw gekeurd worden?
Ja, in de praktijk wel. Het AREI noemt een wijziging met een bijkomende impact op de veiligheid een "belangrijke wijziging", en elke belangrijke wijziging moet gekeurd worden voor de ingebruikname.
De voorbeelden in het AREI passen bijna woord voor woord op een no-break ombouw:
- Een wijziging van het geaarde netsysteem.
- Een niet-identieke vervanging van een schakel- en verdeelbord.
- Het toevoegen van een kring in een huishoudelijke installatie.
De keuring beperkt zich tot het toegevoegde of gewijzigde deel. Wie het werk uitvoert, maakt de eendraadschema's en situatieplannen op. In Vlaanderen meld je de batterij bij Fluvius met een geldige AREI-keuring en een duidelijk eendraadschema van de thuisbatterij. Het schema moet dus het noodstroombord, de differentieelschakelaars en de scheiding met het net tonen. Lees hoe je een thuisbatterij aanmeldt bij Fluvius.
Hoe sluiten wij een full no-break woning aan?
We vertrekken van wat moet blijven werken en van de schakelkast die je vandaag hebt. Daarrond kiezen we de omvormer, de indeling van de kast en de batterij.
In Peer is de klant zelf elektricien; de volledige woning staat monofasig op "no break", met 5 kVA en 15,4 kWh. In Wetteren bouwden we een full no break op drie fasen: 9 kVA en 15,4 kWh, en alles loopt verder als de straat uitvalt. In Temse heeft een monofasige woning volledige back-up, en in Hasselt hebben we het control panel in de elektriciteitskast geïntegreerd.
- Stap 1: We meten je verbruik en lijsten op wat moet draaien bij stroomuitval: poort, alarm, lift, warmtepomp, pompen, netwerk.
- Stap 2: We bekijken de kast. Kan ze zoals ze is achter de omvormer, of is een splitsing of een update nodig, zoals in Sint-Niklaas?
- Stap 3: We kiezen het vermogen per fase, de stroom van de omschakelaar en de grootte van de batterij. De batterijmodules zijn uitbreidbaar.
- Stap 4: We bekabelen het noodstroombord met zijn differentieelschakelaars, de scheiding met het net en de aarding voor eilandbedrijf. Daarna tekenen we het eendraadschema.
- Stap 5: Na de AREI-keuring wordt de batterij bij de netbeheerder gemeld. Je volgt het systeem in de gratis VRM-app en het VRM-portaal.
Ons team telt drie gediplomeerde batterijspecialisten. Is de enige goede plek voor de batterij buiten? Lees of een grote thuisbatterij buiten kan staan, of bekijk wat onze thuisbatterijen kunnen voor een grote woning.
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn bestaande schakelkast houden?
Vaak wel, als ze in goede staat is en achter de omvormer past. Een verouderde kast werk je best eerst bij, zoals in Sint-Niklaas. Elke niet-identieke vervanging telt als belangrijke wijziging.
Blijven mijn zonnepanelen werken bij stroomuitval?
Alleen als ze zo aangesloten zijn dat de omvormer ze in eilandbedrijf kan laten draaien. Een gewone netgekoppelde omvormer valt uit met het net. Lees welke thuisbatterij off-grid werkt.
Kan mijn eigen elektricien de bekabeling doen?
Ja, zoals in Peer, waar de klant zelf elektricien is en wij de kennis van batterijtechnologie inbrachten. Omschakeling, aarding en instellingen van de omvormer moeten bij de kast passen, dus werken beiden vanuit één schema.
Wat gebeurt er als de batterij leeg is?
De woning valt stil tot het net, de zon of een generator terugkomt. Een generator op de ingang van de omvormer, gestart door de GX-sturing, overbrugt een lange uitval.
De hele woning op de batterij?
Stuur ons een foto van je schakelkast, je aansluiting (monofasig of driefasig) en de verbruikers die moeten blijven werken. Een van onze batterijspecialisten zegt je welke indeling werkt en wat de ombouw inhoudt. Eerst vergelijken met een driefasige thuisbatterij met volledige noodstroom?