Kan een thuisbatterij je warmtepomp voeden bij een stroomuitval?

Ja, een thuisbatterij met noodstroom houdt je warmtepomp draaiende tijdens een stroomuitval. Daarvoor zit de warmtepomp op de noodstroomuitgang en levert de omvormer genoeg vermogen per fase. Een groot huis dagenlang verwarmen in de winter lukt ze niet alleen: plan uren volledig comfort en dagen minder comfort met een generator.

Een groot huis zonder gas: een warmtepomp voor de vloeren en het sanitair water, inductie, een elektrische auto. Een Nederlandse eigenaar werd na zes stroomonderbrekingen in twee maanden wakker in een koud huis, zonder douche en zonder koffie.

In een woning in Wetteren draait het hele huis via de batterij, op alle drie de fasen: 9 kVA, 15,4 kWh.

Wat gebeurt er met een warmtepomp bij een stroomuitval?

Zonder noodstroom valt hij stil, net als elk ander verwarmingssysteem. Een programma van de staat New York zegt het zo: bij een stroomuitval zijn warmtepompen niet anders dan andere verwarmingssystemen. Geen enkel werkt nog.

Ook een gasketel heeft stroom nodig voor zijn pomp en zijn sturing. Maar een volledig elektrisch huis heeft geen enkel alternatief. Een eigenaar schreef op Reddit: "In mijn woning ben ik volledig afhankelijk van elektriciteit, omdat ik gasloos woon".

De warmte in de vloer en in de boiler geeft je wat uren. Daarna koelt het huis af.

Wat veel offertes niet zeggen: een gewone thuisbatterij houdt je warmtepomp helemaal niet draaiende. De warmtepomp stopt, een gewone omvormer moet uitschakelen, en een hybride omvormer zonder noodstroomuitgang doet hetzelfde. Alleen een batterij die haar eigen net vormt, met een echte noodstroomuitgang berekend op de warmtepomp, houdt het huis warm.

Welke opstellingen blijven werken en hoe snel ze omschakelen, lees je in onze gids over een thuisbatterij met noodstroom.

Kan een thuisbatterij een warmtepomp voeden?

Ja, als twee getallen kloppen: het vermogen per fase en de opgeslagen energie. De omvormer moet leveren wat de warmtepomp op dat moment vraagt. De batterij moet genoeg kWh bevatten voor de uren die je wilt overbruggen.

Hoeveel vermogen heeft de batterij nodig om de warmtepomp te starten en te laten draaien?

Genoeg continu vermogen per fase voor de compressor op het koudste uur, en genoeg piekvermogen voor de aanloop. Vergelijk beide met de technische fiche van je warmtepomp, niet met het totaal in kVA op de offerte.

De meeste moderne lucht-waterwarmtepompen hebben een invertergestuurde compressor die langzaam opbouwt, zodat de aanlooppiek klein blijft. Warmtepompen met een aan/uit-compressor starten harder. De technische fiche van je model geeft het maximale opgenomen vermogen en vaak ook de aanloopstroom.

Aan batterijzijde levert een Victron MultiPlus-II 48/5000 4.000 W continu bij 25 °C, met een piek van 9.000 W voor een korte aanloop. Een grotere warmtepomp is vaak driefasig, en bij een stroomuitval krijgt elke fase alleen wat haar eigen omvormer levert. Verdeel warmtepomp, kookplaat en oven dus over de fasen, niet op één fase gestapeld.

Ons artikel over een driefasige thuisbatterij met noodstroom legt het vermogen per fase uit; een te zwakke 3x230V-aansluiting geeft extra grenzen.

Het echte risico is de elektrische bijverwarming. Energids schrijft dat veel warmtepompen er een ingebouwd hebben. Ze treedt in werking bij extreme kou, een defect of een te hoge warmtevraag, en verbruikt zeer veel stroom.

Op batterijstroom is dat net wat je niet wilt. Energids waarschuwt ook dat ze volledig uitschakelen problemen kan geven bij vrieskou, en gevolgen kan hebben voor de veiligheid en de garantie. Vraag dus aan je installateur en de leverancier van de warmtepomp hoe de bijverwarming zich gedraagt als het net weg is.

Houdt de batterij je warmtepomp een winterdag en een lange stroomuitval lang draaiende?

Een avond en een nacht, ja; enkele grijze dagen na elkaar, zelden. Het probleem is de zon: in december en januari leveren zonnepanelen in België een fractie van wat ze in juni leveren.

Een Franse eigenaar (zeer zuinig huis, warmtepomp) noteerde 20 tot 25 kWh per dag in december en januari, met pieken tot 30. Een Nederlandse eigenaar met 8 kVA en 45 kWh batterijen schreef: "verbruik als snel 40kwh per dag op de koude dagen". Dat is het twee- tot viervoudige van de zo'n 10 kWh zon op een gemiddelde decemberdag, en een donkere dag geeft veel minder.

Met ronde getallen: een huis dat 30 kWh verbruikt op een koude dag, met een batterij van 15,4 kWh en 10 kWp panelen. De batterij dekt ongeveer een halve dag, de panelen op een gemiddelde decemberdag zo'n derde; de rest moet ergens anders vandaan komen. Een batterij van 30,8 kWh, zoals in ons project in [Kortenberg](https://www.youpower.be/nl/referenties/thuisbatterijen/92-thuisbatterij-kortenberg), verdubbelt de uren, maar verandert de winter niet.

Daarom telt het winterplan meer dan de grootte van de batterij.

Bij een lange uitval zet je de kamertemperatuur enkele graden lager en blokkeer je de bijverwarming. Je warmt het sanitair water alleen op met zon en houdt een aansluiting voor een generator klaar. Plan je niets en loopt de batterij in de nacht leeg, dan kunnen zonnepanelen aan de noodstroomkant het systeem de volgende ochtend niet opnieuw opstarten.

Elke stap bestaat in onze projecten. De omschakeling binnen 20 milliseconden is snel genoeg voor computers, dus ook de sturing van de warmtepomp merkt niets.

Met een GX-sturing kan het systeem een noodgenerator automatisch starten. In Maaseik had de eigenaar al een generator; de thuisbatterij kreeg een off-gridmodus waarmee die aangesloten kan worden.

Deze vier driefasige thuisbatterijen plaatsten we elk met 9 kVA. Ze tonen wat blijft werken als de straat uitvalt: het hele huis, een volledige back-up in off-gridmodus, of off-gridmodus met een generator. Klik op een gemeente voor de details.

Welke kringen komen op de noodstroom bij een warmtepomp?

De warmtepomp, de sturing en de pompen, de koelkast en de diepvries, het netwerk en de verlichting. Niet de laadpaal, en de bijverwarming alleen gecontroleerd.

Kijk hoe de bijverwarming bekabeld is. Zit ze op dezelfde kring als de compressor in de verdeelkast, dan komt ze mee op de batterij zonder dat iemand het merkt. Een eigen kring hoort bij het ontwerp, en is makkelijker op dag één dan na de eerste koude stroomuitval.

Wat verandert SG Ready aan een warmtepomp met thuisbatterij?

Met SG Ready kan een batterijsysteem de warmtepomp laten weten wanneer ze harder mag draaien en wanneer ze moet inhouden. Het is een label van de Duitse warmtepompfederatie BWP voor warmtepompen met een standaard stuuringang.

De koppeling kent vier toestanden. Toestand 1 is een blokkering van hoogstens twee uur, toestand 2 de normale werking, toestand 3 een versterkte werking voor ruimteverwarming en sanitair water. Toestand 4 is een definitief startbevel, voor zover de instellingen van de warmtepomp het toelaten.

Wie zonnepanelen, een thuisbatterij en een warmtepomp wil combineren, heeft zo twee toepassingen.

• Op zonnige dagen: het systeem geeft een boost (toestand 3) als de batterij vol is en de panelen nog produceren. De vloer, de buffer en de boiler slaan de zon dan op als warmte, een tweede batterij die niets extra kost.
• Tijdens een stroomuitval: het systeem kan de warmtepomp inhouden (toestand 1) als de batterij leegloopt, zodat de koelkast, het netwerk en de sturing blijven werken. De blokkering duurt hoogstens twee uur, genoeg om te overbruggen tot een generator of het net terugkomt.

Of het werkt, hangt af van je model en van hoe de installateur de twee contacten aansluit. Vraag ernaar als je de warmtepomp bestelt: later toevoegen lukt vaak, maar niet altijd.

Verlaagt een thuisbatterij ook het capaciteitstarief van een huis met warmtepomp?

Dat kan, want een warmtepomp verhoogt je maandpiek. In Vlaanderen is het capaciteitstarief gebaseerd op je hoogste kwartier van elke maand, met een minimum van 2,5 kW.

Een warmtepomp op een koude ochtend, de bijverwarming, de kookplaat en een auto die laadt, allemaal tegelijk: dat kwartier bepaalt je factuur. Een batterij die een deel van die belasting overneemt, houdt de piek lager: de peak shaving die we op onze pagina over thuisbatterijen beschrijven. In Wallonië en Brussel gelden andere regels voor woningen.

Voor een bedrijf met een warmtepomp ligt de berekening nog anders: lees wat een warmtepomp doet met de aansluiting van een bedrijf.