Home Assistant en een Victron-batterij: wat werkt?

Een Victron-batterij werkt goed samen met Home Assistant en Node-RED voor dashboards, meldingen en eenvoudige sturing, zoals de auto of de boiler laden op overschot. Het wordt kwetsbaar zodra je eigen flow het laden en ontladen van de batterij overneemt. Het meeste wat mensen zelf bouwen, zit al in de energiebeheer software van het Victron-systeem: de gratis VRM-app, meldingen en stuurpakketten van eenvoudig laden in de daluren tot Dynamic ESS op kwartierprijzen. Gebruik Home Assistant bovenop een thuisbatterij die zelfstandig veilig draait.

Je hebt een grote woning met zonnepanelen, een warmtepomp, een elektrische auto en een Victron-batterij. Home Assistant stuurt al je verlichting, je screens en je verwarming. Dus moet de batterij ook mee: één dashboard, de auto op overschot, de boiler op zon en een maandpiek die laag blijft. Op fora staan veel mensen die het gedaan hebben. Ze schrijven er ook bij hoe het ging: "vooral een dure hobby", "als je er nog niks vanaf kent is het toch wel een tamelijk leerproces", en over de koppeling met de batterij: "de brug naar de batterij was klote".

Het echte risico is niet het dashboard. Het is de batterij, en daarmee je noodstroom, overlaten aan een flow op een kleine computer die niemand anders begrijpt. Als de Home Assistant-server vastloopt, als een update een sensor hernoemt, of als je op reis bent en het net valt uit, dan hangt je huis af van code die Victron niet ondersteunt en die geen installateur ooit gezien heeft.

Een klant in Kapellen zit zelf in de sector en wilde mee zijn met de laatste technologie. Het systeem stuurt een alarm naar zijn gsm als de batterij vol is, laadt met de straat als dat zinvol is en toont volledige, duidelijke data. Dat is 5 kVA en 15,4 kWh, allemaal met de standaardtools van Victron.

Hoe koppel je Victron aan Home Assistant?

Op vier manieren, en maar twee ervan kunnen de batterij aansturen. Welke je kiest, bepaalt of Home Assistant leest, stuurt of internet nodig heeft.

Voor een thuisbatterij met een GX-toestel is de Victron GX-integratie de logische keuze. Ze kwam er met Home Assistant 2026.5, werkt via MQTT op je eigen netwerk en wordt automatisch gevonden. Op het GX-toestel zet je MQTT-toegang aan; volgens de handleiding is dat alleen nodig wanneer je een extern toestel of een dienst zoals Home Assistant koppelt.

De integratie kan meer dan lezen. Ze kan onder meer de ESS-modus, het net-setpoint voor ESS, de laadstroomlimieten en de omvormermodus instellen, en ze heeft schakelaars voor de automatische start van een generator. Dat is krachtig, en precies daarom is de rest van dit artikel belangrijk.

Wat is Venus OS, en wat voegt Venus OS Large met Node-RED toe?

Venus OS is de software op elk Victron GX-toestel. Venus OS Large is een uitgebreide versie met Node-RED en Signal K erbij.

Node-RED is een visueel programma: je tekent flows met blokjes in plaats van code te schrijven. Op een GX-toestel met Venus OS Large draait het in het systeem zelf, dus een flow blijft werken ook als je Home Assistant-server uit staat. Victron publiceert eigen Node-RED-blokken voor zijn toestellen, en noemt zelfs Dynamic ESS als een kant-en-klaar voorbeeld.

Drie grenzen die je moet kennen voor je het image type op "Large" zet:

• Ondersteuning: volgens de GX-handleiding worden de extra functies "not officially supported by Victron Energy" en gebruik je ze op eigen verantwoordelijkheid. Victron voegt eraan toe dat het geen ondersteuning geeft voor systemen die deze functies gebruiken voor geavanceerde oplossingen.
• Hardware: de Color Control GX kan Venus OS Large niet draaien. Op de Venus GX, het traagste GX-toestel dat nog ondersteund wordt, zullen Signal K en Node-RED samen het toestel "very likely" overbelasten. Loopt een GX-toestel vol in geheugen of processor, dan herstart het.
• Raspberry Pi: Venus OS draait ook op een Raspberry Pi, maar Victron noemt dat image "a community effort" en vraagt de serviceafdeling er niet over te contacteren.

Home Assistant of Node-RED: waar hoort de sturing thuis?

Veiligheid en noodstroom in de Victron-instellingen, comfort in Home Assistant, en Node-RED op de GX alleen voor wat moet blijven draaien zonder server.

Onze pagina over thuisbatterijen beschrijft het GX-toestel op dezelfde manier: onbeperkte controle, van het bijstellen van het systeem tot het automatisch starten van een back-upgenerator. Dat zijn systeemfuncties. Een domoticaserver voegt daar comfort aan toe. Voor Loxone of KNX geldt dezelfde regel, zoals je leest in wat je domotica doet bij een stroomuitval.

Wat werkt goed met een Victron-batterij en Home Assistant?

Alles wat leest, en alles wat andere toestellen rond de batterij aan- of uitzet.

• Eén dashboard voor het hele huis: batterij, zon, net en verbruik naast de verwarming en de verlichting, zonder extra app.
• Lokale data, ook zonder internet: de GX-integratie werkt over je eigen netwerk. Een eigenaar zette Home Assistant precies daarom op, zodat hij zonder internet via wifi nog de laadtoestand kan bekijken.
• Overschot naar de auto of de boiler: Home Assistant schakelt de laadpaal, een warmtepompboiler of een slimme stekker als de batterij vol is en de panelen nog produceren. Waarom de auto aan de netzijde hoort, lees je in ons artikel over je elektrische auto laden met een thuisbatterij.
• Meldingen die jij kiest: batterij vol, batterij bijna leeg, net weg, generator draait. De VRM-app heeft al een melding bij een lage batterijstand; Home Assistant voegt je eigen meldingen toe.
• De maandpiek in het oog houden: een live beeld van het lopende kwartier helpt je verbruik te verschuiven. Hoe het capaciteitstarief in Vlaanderen werkt voor een woning, staat in ons artikel over capaciteitstarief en thuisbatterij.

Wat werkt niet, of loopt later mis?

Zelf het laden en ontladen overnemen. Daar worden de forumtopics lang.

Victron beschrijft drie ESS-modi. Modus 1 werkt zelfstandig. In modus 2 past een extern systeem instellingen aan, zoals het net-setpoint. Modus 3 geeft de omvormer volledig uit handen: jij bepaalt hoeveel vermogen hij van het net neemt of erop zet, en je schrijft je eigen regelkring. Victron waarschuwt dat het geen ondersteuning biedt aan professionele klanten of eindgebruikers die hierop bouwen, behalve in heel specifieke gevallen.

Andere dingen die in de praktijk mislopen:

• Twee sturingen die vechten: een Dynamic ESS-planning en je eigen flow sturen dezelfde batterij. Een eigenaar moest ESS overdag uitschakelen met Node-RED om zijn batterijen vol te krijgen.
• Updates: een update van Home Assistant, van een integratie of van Venus OS kan sensoren hernoemen of gedrag veranderen. Test na elke update, en update niet vlak voor je vakantie.
• Veiligheid gaat toch voor: Victron schrijft dat setpoints overschreven worden door de veiligheidsmechanismen van de batterij. Je flow kan vragen; het batterijbeheer beslist.
• Een overbelast GX-toestel: zware flows op een klein GX-toestel kunnen het laten herstarten, en tijdens een herstart heb je geen monitoring.

Loopt je noodstroom gevaar als je zelf gaat sleutelen?

Niet als de noodstroom een functie van de omvormer zelf blijft. Wel als ze afhangt van een flow.

Op een Victron-systeem met noodstroom neemt de omvormer de aangesloten kringen binnen 20 milliseconden over als het net uitvalt. Dat gebeurt in de omvormer, zonder Home Assistant, zonder Node-RED en zonder internet. Houd dat zo: geen enkele flow mag de omvormer uitschakelen, de minimale laadtoestand voor noodstroom veranderen of de start van de generator blokkeren. Welke niveaus van noodstroom er zijn en wat ze afdekken, lees je in onze gids over een thuisbatterij met noodstroom.

Bij lange stroomuitval is de generator het vangnet, en zijn start hoort op het relais van het GX-toestel, niet in een script. Hoe een aggregaat je thuisbatterij oplaadt tijdens een stroomuitval van meerdere dagen, lees je in ons artikel over een aggregaat bij je thuisbatterij.

Hoe houd je de koppeling veilig?

Zet zo weinig mogelijk open, bescherm het met een wachtwoord, en geef alleen schrijfrechten waar je echt stuurt.

• Beveiligingsprofiel: GX-toestellen die met Venus OS v3.50 of later geleverd worden, staan standaard op "Secured". Het toestelwachtwoord moet minstens 8 tekens lang zijn.
• MQTT-toegang en Modbus TCP staan standaard uit. Zet alleen aan wat je integratie nodig heeft.
• Modbus alleen-lezen: Modbus TCP heeft een instelling voor alleen-lezen of schrijven. Voor een dashboard volstaat alleen-lezen.
• Houd het op je eigen netwerk: open het GX-toestel of Home Assistant niet naar het internet met port forwarding. Toegang op afstand loopt via VRM.

Wie van buitenaf aan je omvormer kan, en wat je vraagt over toegang op afstand en portaalaccounts, lees je in ons artikel over cybersecurity van omvormer en batterij. Het is geschreven voor bedrijven, maar thuis stel je dezelfde vragen.

Zelf bouwen of de standaard stuurpakketten gebruiken?

Bouw het zelf als je dat graag doet en aanvaardt dat je het onderhoudt. Gebruik de standaardpakketten als de batterij gewoon moet opbrengen en beschermen.

Onze softwarepagina beschrijft drie pakketten voor precies die noden: Dynamic Control voor wie zelf de regels wil instellen, een piek- en dalprogramma, en Dynamic ESS, dat rekent met kwartierprijzen en weersvoorspellingen. Home Assistant doet dan waar het het sterkst in is: de rest van het huis. Of Dynamic ESS loont met jouw contract, lees je in een thuisbatterij met een dynamisch tarief en Victron Dynamic ESS.

Welke vragen stel je voor je Home Assistant aan je batterij koppelt?

Vijf vragen, voor jezelf en voor je installateur.

Hoe richten wij monitoring en sturing in op onze thuisbatterijen?

We meten eerst, bouwen de noodstroom in het systeem zelf, en geven je volledig inzicht via de Victron-tools.

Bekijk de projecten in Kapellen en Hasselt.

1. Stap 1: We meten je verbruik voor we iets dimensioneren, zodat batterij en panelen passen bij wat je huis echt verbruikt.
2. Stap 2: Samen bepalen we wat moet blijven draaien bij een stroomuitval, en dat bouwen we in de omvormer en de elektriciteitskast.
3. Stap 3: Het GX-toestel stuurt het systeem: instellingen, meldingen en, waar er een is, de automatische start van een back-upgenerator.
4. Stap 4: Je volgt alles in real time in de gratis VRM-app en het portaal, per fase en per minuut, uur of dag, thuis of van overal.

Ons team telt drie gecertificeerde batterij-experts, en we doen ook onderhoud en herstellingen van bestaande batterijsystemen. Wil je zien welke sturing bij je huis past? Lees meer over onze energiebeheer software.