Wat doet je domotica bij een stroomuitval?

Een Loxone- of KNX-woning blijft bij een stroomuitval alleen werken op een batterij met noodstroom. De sturing, het netwerk en de verbruikers die je nodig hebt, moeten allemaal op die noodstroomuitgang hangen. Een slimme thuisbatterij doet dan twee dingen. Ze houdt het huis onder spanning, en ze meldt aan de domotica dat het net weg is.

Je woont in een grote woning met Loxone of KNX. Verlichting, screens, verwarming, poort en alarm lopen allemaal via één systeem. Dan valt de stroom een uur uit. De drukknoppen doen niets, de screens blijven staan en de app zegt "offline". Een Belgische Redditor stuurt "alles wat kan in ons huis" aan. "De basis in mijn kot is KNX", schrijft hij. Een andere lezer vroeg meteen wat iedereen zich afvraagt: "niet super duidelijk welke bat inverter je kan aansturen".

Wat weinig installateurs vertellen: een domoticawoning is kwetsbaarder bij een stroomuitval dan een klassiek huis. In een klassiek huis werkt een schakelaar zodra de kring spanning heeft. In een domoticawoning is die schakelaar een busapparaat: zonder busvoeding blijft het licht uit, ook met spanning op de kring. Komt de stroom terug, dan hebben KNX-actoren soms seconden nodig, en scènes starten in een toestand die niemand koos.

In Kapellen zit de eigenaar zelf in de sector en wilde hij mee zijn met de laatste technologie. Denk aan een alarm op de gsm bij een volle batterij, laden met de straat en volledige, duidelijke data. Het systeem van 5 kVA heeft een batterij van 15,4 kWh.

Wat gebeurt er met domotica bij een stroomuitval?

Zonder noodstroom valt de hele domotica tegelijk uit: sturing, bus, netwerk en app. Met noodstroom die alleen de 230V-verbruikers dekt, is er wel spanning, maar niets om ze te schakelen.

Hoe KNX-apparaten reageren op een busuitval, stelt de integrator in. In een handleiding van ABB-schakelactoren kies je per uitgang de stand bij busuitval. Na het herstel van de busspanning hebben die actoren ongeveer 10 tot 30 seconden nodig voor ze alle contacten weer kunnen schakelen.

Welke domotica hoort op het noodstroombord?

Begin met wat je nodig hebt om het huis te bedienen, en voeg dan de verbruikers toe die je wilt houden. De sturing verbruikt weinig, maar beslist of je nog iets kunt schakelen.

• De busvoeding van KNX, of de 24V-voeding van Loxone met de Miniserver en de extensions.
• Het netwerk: router, switches en wifi-accesspoints die de app en de koppeling met de batterij gebruiken.
• De sturing van de batterij zelf, zodat de domotica de batterij blijft uitlezen (bij Victron: het GX-toestel).
• Alarm, camera's en toegangscontrole, zodat ze niet afhangen van hun kleine interne batterij.
• De verbruikers die je echt nodig hebt: verlichtingskringen, poort, screens, pompen, sturing van de verwarming en, als het vermogen het toelaat, de warmtepomp.

In een full no-break woning hangt de hele schakelkast achter de omvormer, dan is deze vraag meteen opgelost. Lees hoe een full no-break woning wordt aangesloten. Het gaat over het noodstroombord, de omschakeling en de aarding in eilandbedrijf (zelfstandig draaien, zonder net). Wil je ook de warmtepomp op de batterij? Kijk dan eerst of je thuisbatterij je warmtepomp draaiende houdt bij een stroomuitval.

Volstaat een UPS of de Loxone Power Supply & Backup?

Voor korte onderbrekingen en alleen voor de sturing: ja. Voor een huis dat moet blijven werken: nee. Een UPS of een 24V-backup houdt het brein in leven, maar verlichting, poort en verwarming draaien op 230 V.

Loxone beschrijft zijn Power Supply & Backup als een voeding op DIN-rail tot 40 A, met zeven uitgangen van 24 V. Er kan een 36V-loodbatterij op als backup, en onder 31 V schakelt ze af om die batterij te sparen. Ze houdt de domotica in leven, niet je 230V-verbruikers. Je kunt beide combineren: de 24V-backup beschermt de sturing, de thuisbatterij draagt het huis.

Hoe koppel je een thuisbatterij aan Loxone of KNX?

Via je lokale netwerk, met een open protocol zoals Modbus TCP of MQTT. Bij een Victron-systeem biedt het GX-toestel (de sturing van het batterijsysteem) beide.

Beide diensten staan op het GX-toestel uit tot iemand ze aanzet. Bij Modbus TCP kies je tussen alleen lezen en ook schrijven. Geef de domotica alleen leesrechten, tenzij ze echt instellingen moet wijzigen. De batterij houdt haar eigen beveiliging en laadlogica; de domotica leest data en schakelt verbruikers. Hou de koppeling daarom op je eigen netwerk en zet ze niet open naar internet. Ons artikel over cybersecurity van omvormers en batterijen legt uit waarom, voor bedrijven en voor woningen.

KNX is een open standaard met meer dan 500 fabrikanten. Dat is de kracht van KNX, en meteen de reden waarom elke koppeling per project wordt ontworpen. Diezelfde lezer vroeg het scherp: "Maar kan je enkel uitlezen of ook echt aansturen hoeveel de stroom de bat moet uitsturen/opladen?"

Hoe weet je domotica dat het net is uitgevallen?

Het batterijsysteem meldt het. Victron heeft een alarm bij netuitval dat afgaat als het systeem meer dan 5 seconden niet met het net verbonden is.

Het alarm verschijnt als melding op het systeem en op het VRM-portaal, en het is beschikbaar via Modbus TCP en MQTT. Victron raadt het aan voor noodstroomsystemen. Dat signaal is de trigger die je domotica nodig heeft. Zonder dat signaal weet de sturing niet dat ze nu op een beperkte batterij draait.

Wil je daarnaast een bedraad signaal? Een elektricien kan aan de netkant een eenvoudig relais plaatsen dat afvalt als het net weg is. Dat relais stuurt een digitale ingang van de Miniserver of een binaire KNX-ingang. Sommige Victron-systemen negeren het net bewust. Daar meldt het alarm een netuitval terwijl het net er is, dus check dat met je installateur.

Welke verbruikers schakelt je domotica af als het huis op de batterij draait?

Alles wat de batterij leegtrekt zonder dat je het nodig hebt tijdens een stroomuitval. Denk aan de sauna, de zwembadverwarming, de laadpaal en een elektrische boiler.

De Victron MultiPlus-II heeft een tweede uitgang die alleen onder spanning staat als het net er is. Die past voor verbruikers zoals een boiler die de batterij niet mogen leegtrekken. De domotica voegt daar de fijnere keuzes aan toe. Lees eerst of je thuisbatterij je elektrische auto moet laden voor je over de laadpaal beslist. Voor een uitval van meerdere dagen kan een aggregaat je thuisbatterij opladen.

Wie programmeert wat: integrator, elektricien of batterij-installateur?

Drie vakmensen werken aan dezelfde schakelkast, dus spreek één schema en één test af voor de oplevering. De meeste problemen ontstaan als iedereen denkt dat de ander de stroomuitval regelt.

Hoe koppelen wij een thuisbatterij aan je domotica?

We vertrekken van je verbruikers en je domotica, niet van de batterij. Daarna volgen het noodstroombord, de koppeling en de stroomuitvalscène.

In Hasselt koppelden we de batterij aan bestaande zonnepanelen en integreerden we het control panel in de elektriciteitskast. In Wetteren draait de hele woning op een driefasige full no-break van 9 kVA en 15,4 kWh. Alles blijft werken als het net uitvalt. In Kapellen volgt de eigenaar het systeem met meldingen op zijn gsm en duidelijke data.

1. Stap 1: We meten je verbruik en lijsten op wat moet blijven draaien bij een stroomuitval, de sturing van de domotica inbegrepen.
2. Stap 2: We beslissen samen met jou en je elektricien welke kringen en busvoedingen op het noodstroombord komen.
3. Stap 3: We kiezen het vermogen van de omvormer en de batterij, en stellen het GX-toestel in met het alarm bij netuitval.
4. Stap 4: We geven je integrator de datakoppeling, met leesrechten tenzij anders afgesproken, en de lijst van waarden.
5. Stap 5: We testen samen een echte stroomuitval. Daarna volg je het systeem in de gratis VRM-app en het portaal.

Ons team telt drie gecertificeerde batterijspecialisten. Wil je dat de batterij ook op prijzen reageert? Bekijk wat onze energiebeheer software doet, of lees hoe onze thuisbatterijen een grote woning draaiende houden.