Technische ruimte voor je thuisbatterij plannen

Geef een grote thuisbatterij een eigen droge, verluchte technische ruimte. Die heeft een stevige muur en vloer, zo dicht mogelijk bij de verdeelkast. Reserveer ongeveer 1,3 m vloer voor de batterijtorens, 1 m muur voor de omvormers en plaats om uit te breiden. Plan de ruimte op de echte afmetingen van je thuisbatterij, niet op een folder. Leg kabels en wachtbuizen zolang muren en vloeren nog open liggen.

Je bouwt of verbouwt een grote woning. De architect tekende een technische ruimte voor de warmtepomp, de ventilatie-unit en de boiler. De batterij "komt later". Een verbouwer op een Nederlandstalig forum groef kabels naar zijn garage voor de warmtepomp. Hij legde er meteen een dikke batterijkabel bij: "ik wil niet over 2 jaar wéér graven."

Wat de meeste plannen vergeten, is de tweede kabel. Een batterij met noodstroom heeft een kabel naar de verdeelkast nodig, en een kabel terug voor de noodstroomkringen. Een andere eigenaar zag zijn batterij aan de andere kant van het huis staan dan de meterkast. Zijn installateur vond een nieuwe leiding door het hele huis "een heel erg dure klus", dus liet hij de noodstroom vallen. Een ruimte die alleen voor de warmtepomp getekend is, eindigt vaak zo. De batterij belandt in een koude garage, ver van de verdeelkast, tegen een muur die ze niet draagt.

In Kortenberg plaatsten we onze typische driefasige batterij met full back-up in off-grid modus: 30,8 kWh en 9 kVA. "Kwaliteit verdient een mooie afwerking", staat op de projectpagina. Zo'n afwerking begint bij een ruimte die ervoor gepland is.

Wat komt er in de technische ruimte van een woning met een grote thuisbatterij?

Meer dan de batterij: omvormers, een regelunit, zekeringen, vaak een noodstroombord, en kabels naar de meter, het dak en de router. Warmtepomp en boiler staan er vaak mee in.

Wil je bij een stroomuitval het hele huis op de batterij, zoals in Wetteren? Dan wordt het noodstroombord groot en verandert de bedrading. Lees hoe een full no-break woning wordt aangesloten.

Hoeveel ruimte heeft een grote thuisbatterij nodig?

Voor ongeveer 30 kWh met driefasige noodstroom plan je zo'n 1,3 m vloer voor de batterij en 1 m muur voor de omvormers. Tel daar werkruimte vooraan en plaats voor één toren extra bij.

Neem de BYD Battery-Box Premium LVS als voorbeeld, een modulaire LFP-batterij. Eén module slaat 4 kWh op en weegt 45 kg. Een toren van vier modules (16 kWh) is 1.227 mm hoog, 650 mm breed en 298 mm diep, en weegt 199 kg. Eén toren gaat tot 24 kWh. Daarboven zet je torens naast elkaar, met maximaal vier modules per toren.

De omvormers hangen aan de muur. Eén Victron MultiPlus-II 48/5000 meet 565 x 320 x 149 mm en weegt 30 kg. Voor driefasig gebruik je drie toestellen van hetzelfde model, één per fase. Dat is ongeveer 1 m muur en 90 kg, zonder de zekeringen, de regelunit en het noodstroombord.

Dat zijn voorbeeldproducten, geen offerte. Jouw maat volgt uit je verbruik: lees hoe groot de thuisbatterij van een grote woning moet zijn. Wil je kleiner starten? Reserveer dan nu al de vloer voor de tweede toren. In ons artikel over een thuisbatterij later uitbreiden lees je wat meegroeit en wat niet.

Welke muur en vloer dragen een thuisbatterij?

Een stevige muur in beton of metselwerk, en een vloer die een geconcentreerde last aankan. Zowel de batterijfabrikant als de omvormerfabrikant vragen dat.

De handleiding van BYD vraagt een stevig draagvlak, zoals beton of metselwerk, geschikt voor het gewicht en de afmetingen. De toren staat op zijn voet 12 tot 19 mm van de muur en wordt met een muurbeugel vastgezet. Victron vraagt hetzelfde voor de MultiPlus-II: een stevig oppervlak zoals beton of metselwerk, zonder brandbare materialen in de buurt.

• Houtskeletbouw of gipswanden? Plan één stevig, onbrandbaar muurdeel voor batterij en omvormers, voor de afwerking begint.
• Vloer: twee torens van 199 kg staan op ongeveer 0,4 m². Dat is plaatselijk zo'n ton per vierkante meter. Een betonvloer draagt dat; bij een houten of zwevende vloer vraag je eerst je ingenieur.
• Toegang: een module van 45 kg draag je met de hand de trap af, maar controleer deuren, hoeken en trappen voor torens en omvormers. Dezelfde toegang telt als de batterij later weer buiten moet, zoals je leest in het einde van de levensduur van je thuisbatterij.

Hoe warm, koud en droog mag de ruimte van een thuisbatterij zijn?

Tussen 0 en 50 °C, zo constant mogelijk, droog en verlucht. Buiten die grenzen schakelt de batterij zichzelf uit.

De plek die wij voor een batterij vragen, is waterdicht, met constante temperatuur en vochtigheid en minimaal stof. Ze ligt minstens 2 m van een warmtebron en minstens 0,5 m van de verluchting van de omvormer. De ruimte wordt verlucht, en kinderen en huisdieren blijven weg.

Beide uitersten kosten je iets. De datasheet van BYD vermeldt dat het laden trager gaat tussen -10 °C en +5 °C. De MultiPlus-II 48/5000 levert 4.000 W continu bij 25 °C, maar 3.700 W bij 40 °C. Een vorstvrije, koele ruimte houdt dus zowel het laden als het vermogen op hun best.

De omvormers maken ook warmte. Op vol vermogen verliest één MultiPlus-II 48/5000, bij zijn beste rendement van 96%, minstens zo'n 170 W. Drie toestellen geven ongeveer 500 W af: een klein kacheltje. Een Belgische forumgebruiker zei het zo: omvormers staan vaak "in een kleine technische ruimte" bij koelkasten, droogkast en verwarmingsketel. "Lekker warm dus, niet ideaal voor elektronica." Leg de batterijruimte aan de koele kant van het huis, met een luchttoevoer en -afvoer.

Waar leg je de technische ruimte: bij de meter, het dak of de garage?

Hou batterij en omvormers samen, en leg de ruimte zo dicht mogelijk bij de verdeelkast. Afstand naar het dak of de garage overbrug je makkelijker dan afstand aan de batterijkant.

De reden is de stroomsterkte. Een MultiPlus-II die 4.000 W levert, trekt ongeveer 83 A uit een batterij van 48 V, tegenover zo'n 17 A aan de 230 V-kant. Victron raadt voor een MultiPlus-II 48/5000 batterijkabels van 70 mm² aan tot 5 m, en 120 mm² van 5 tot 10 m. De handleiding zegt ook: leg batterijkabels niet in een gesloten buis. De datakabel tussen een BYD-batterij en de omvormer is maximaal 10 m lang.

Teken bij nieuwbouw de technische ruimte dus naast de verdeelkast, of zet de verdeelkast in de technische ruimte. Bij een renovatie hangt de verdeelkast vaak in de gang of de kelder. Dan plan je de AC-kabels naar de ruimte, niet de batterijkabels.

Welke kabels en wachtbuizen leg je nu al, ook als de batterij later komt?

Leg lege wachtbuizen en de kabels die je moeilijk bijlegt zodra vloeren en muren af zijn. Tijdens de werken kost het weinig, en je hoeft later geen afgewerkte kamers open te breken.

• Verdeelkast naar technische ruimte: een voedingskabel voor het batterijsysteem en een tweede kabel terug voor de noodstroomkringen. Leg er minstens een lege wachtbuis voor.
• Dak naar technische ruimte: een buis voor de kabels van de zonnepanelen, met plaats voor extra panelen later.
• Technische ruimte naar garage of oprit: een kabel of buis voor de laadpaal, ook voor een tweede auto.
• Netwerk: één of beter twee netwerkkabels van de router naar de technische ruimte. Een forumgebruiker gaf precies die tip: "zorg dat je ineens 1 (of beter 2) UTP kabels mee trekt."
• Buitenmuur: een lege buis voor een aansluiting van een aggregaat. Dan kan je je thuisbatterij met een aggregaat opladen bij een lange stroomuitval.

Waarom een netwerkkabel? De regelunit stuurt de gegevens van je systeem naar de gratis VRM-app en het VRM-portaal, waar je alles volgt en bijstuurt. Ook BYD raadt sterk aan om de batterij op internet aan te sluiten, voor service op afstand. Een kabel is meestal betrouwbaarder dan wifi door dikke muren.

De verbouwer die naar zijn garage groef, kreeg nog een tip. Graaf een lege mantelbuis in, en beslis later wat erin moet. Een buis die je niet gebruikt, is goedkoop; een buis die ontbreekt, betekent opnieuw graven.

Wat vraagt brandveiligheid van de ruimte voor een thuisbatterij?

Een plek buiten vluchtwegen en slaapkamers, een rookmelder, verluchting, en waar het kan een aparte ruimte met brandwerende wanden. Belgische brandweerzones geven dat advies, ook al heeft België geen specifieke plaatsingsregel voor thuisbatterijen.

De Waalse brandweerzone Hesbaye raadt een aparte batterijruimte aan, "als je ruimte het toelaat". Brandwerende wanden EI60 scheiden die van de rest van het gebouw. Automatische branddetectie noemt ze "onmisbaar". Voor grote batterijen raadt ze ook een drukontlastingsklep aan, een waarschuwingsbord en een interventiefiche buiten de ruimte.

Brandweer Zone Rand vraagt een werkende rookmelder in de ruimte waar de thuisbatterij staat, en een goede verluchting. En: nooit in je vluchtroute. In een nieuwbouw kosten brandwerende wanden en een melder weinig, als ze van bij het begin op het plan staan.

Is een thuisbatterij echt een brandrisico, en wat vraagt je verzekeraar? Lees of een thuisbatterij in brand kan vliegen. Binnen helemaal geen plaats? Bekijk dan of een grote thuisbatterij buiten kan staan.

Nieuwbouw of renovatie: wat verandert er voor de technische ruimte?

Bij nieuwbouw kies je de ruimte; bij een renovatie kies je vooral het kabeltracé. De regels voor de batterij zelf blijven dezelfde.

Elke thuisbatterij meld je aan bij de netbeheerder. In Vlaanderen doe je dat via Mijn Fluvius, met een geldige AREI-keuring en een eendraadschema van de batterij. Lees hoe je een thuisbatterij aanmeldt. Werk je met een architect aan een groter gebouw? Onze gids over een gebouw ontwerpen met een batterij is geschreven voor het ontwerpteam.

Gaat het om een bedrijfssite en niet om een woning? Lees dan batterijcontainer of technische ruimte voor een bedrijf.

Hoe plannen wij de technische ruimte samen met jou?

We plannen de ruimte samen met de batterij, niet erna. Ons team telt drie gediplomeerde batterijspecialisten, en we houden van bij het begin rekening met een latere uitbreiding.

In Lokeren voorzagen we een nieuwbouwwoning die zonder netaansluiting gebouwd werd. In de voorstudie bepaalden we de nodige batterijcapaciteit, en die capaciteit kan achteraf nog uitgebreid worden. Dat is de logica voor elke nieuwbouw: nu juist dimensioneren, plaats laten om te groeien.

1. Stap 1: We meten of ramen je verbruik, met de warmtepomp, de auto's en alles wat nog gepland is.
2. Stap 2: We bekijken je grondplan: de technische ruimte, muren, vloer, de afstand tot de verdeelkast en de kabeltracés.
3. Stap 3: We zeggen welke wachtbuizen en kabels je tijdens de werken legt, zodat de batterij nu of later kan komen.
4. Stap 4: We installeren, stellen in bedrijf en volgen het systeem samen met jou op in de gratis VRM-app en het portaal.

Benieuwd wat onze thuisbatterijen kunnen voor een grote woning? Of stuur ons eerst je plannen.