Thuisbatterij en noodstroom bij micro-omvormers

Ja. Zonnepanelen met micro-omvormers kunnen een batterij en echte noodstroom voor het hele huis krijgen, zonder iets op het dak te veranderen. De batterij komt altijd naast de micro-omvormers, met een eigen omvormer. Een thuisbatterij bij micro-omvormers ontwerp je rond drie vragen. Hoeveel fasen? Welke kringen moeten blijven werken, en hoe lang? Het merk van je micro-omvormers bepaalt welke route het eenvoudigst is.

Misschien koos je jaren geleden voor micro-omvormers, om goede redenen. Een ingewikkeld dak met meerdere kanten, een schouw die schaduw geeft, panelen die elk hun eigen werk doen. Nu staat er een warmtepomp, rijden er een of twee elektrische wagens, en betaalt de digitale meter weinig voor je overschot. Dan valt de stroom uit op een middag. De zon schijnt, en elke micro-omvormer op het dak valt stil.

Op Belgische fora vragen eigenaars hetzelfde. Iemand heeft 16 Enphase IQ7+ micro-omvormers op een eenfasige aansluiting van 40 A. Hij vraagt of een batterijomvormer die hij later toevoegt, "meetelt" voor zijn limiet. Een Vlaamse eigenaar met driefasige Enphase wil het hele huis op noodstroom, achter een batterijsysteem in zijn garage. Hij vraagt ook of een zelfgebouwde batterij door de AREI-keuring zou raken.

Wat de meeste offertes niet zeggen, is waar het echte werk zit. Een merkbatterij van 5 kWh is snel toegevoegd, maar is op zich geen noodstroom. In een driefasige woning houdt noodstroom op één fase het licht aan, terwijl de warmtepomp stilvalt. Koop je eerst opslag en later noodstroom, dan betaal je vaak een deel van het systeem twee keer.

Onze projecten bij bestaande zonne-installaties tonen het principe. In Lokeren bleven de zonnepanelen en omvormers gewoon hangen, gecombineerd met een BYD LVS-batterij van 16 kWh. In Kortenberg geeft een driefasig systeem van 9 kVA het huis volledige noodstroom in off-grid modus.

Kun je een thuisbatterij aansluiten op micro-omvormers?

Ja, maar niet rechtstreeks. Een micro-omvormer zit onder elk paneel en zet de gelijkstroom meteen om in 230 V. Er is geen centrale kast met een ingang voor een batterij.

De batterij komt dus met een eigen omvormer, aangesloten aan de AC-kant van de woning. Dat heet AC-koppeling. Je hebt geen hybride omvormer nodig, en op het dak verandert niets. Je micro-omvormers werken zoals vandaag, en het batterijsysteem slaat het overschot op dat ze het huis in sturen.

Heb je in plaats daarvan een stringomvormer van SMA of SolarEdge? Lees dan hoe je een batterij toevoegt aan bestaande zonnepanelen met SMA of SolarEdge, want die omvormer verandert de keuzes.

Wat zijn de voor- en nadelen van de Enphase-thuisbatterij?

De Enphase IQ Battery 5P is een AC-gekoppelde batterij van 5,0 kWh. Ze heeft zes ingebouwde micro-omvormers en levert continu 3,84 kVA. Enphase geeft 15 jaar garantie, tot 6.000 cycli.

Voor België en Nederland noemt de planningshandleiding van Enphase de 5P compatibel met de IQ7- en IQ8-micro-omvormers. Ze werkt zelfs met een stringomvormer. De oudere M Series, zoals de M215 en M250, kunnen geen gateway delen met de 5P. Ze hebben een aparte gateway nodig. De eerste vraag is dus welke generatie micro-omvormers op je dak ligt.

Noodstroom is een apart toestel. Volgens de datasheet van de IQ System Controller 3 INT detecteert hij een stroomuitval en schakelt hij het huis over op noodstroom. Hij ondersteunt IQ7- en IQ8-micro-omvormers en een hoofdschakelaar tot 80 A. De datasheet geeft een omschakeltijd van minder dan 120 milliseconden. Zonder die controller werkt de Enphase-batterij alleen zolang het net er is.

Drie fasen vragen extra aandacht. In juli 2026 maakte Enphase noodstroom mogelijk voor eigenaars van de oudere IQ Battery 3T en 10T, in België en twaalf andere landen. Eenfasige woningen krijgen noodstroom voor het hele huis, maar driefasige woningen beveiligen één gekozen fase. Noodstroom op alle drie de fasen vraagt de 5P met FlexPhase en een IQ System Controller.

Voor een grote woning reken je dat even na. Eén 5P geeft 5 kWh en 3,84 kVA. In driefasige modus verdeelt een 5P met FlexPhase dat vermogen: 1,28 kVA per fase. Drie batterijen geven 15 kWh en 3,84 kVA per fase. Leg dat naast een warmtepomp, een kookplaat en een laadpaal die tegelijk starten.

En met micro-omvormers van APsystems?

APsystems heeft een eigen familie van AC-gekoppelde opslag, APstorage. Die werkt met APsystems-micro-omvormers en volgens APsystems ook met omvormers van andere merken.

De eenfasige ELS-5K levert 5.000 VA en in noodstroom tot 7.500 VA piek. De driefasige ELT-12 levert 12.000 VA en in noodstroom tot 18.000 VA piek. De APbattery-modules zijn LFP-batterijen van 5 of 10 kWh, uitbreidbaar tot 160 kWh. De datasheet van de kleinere ELS-3K noemt een back-upmodus om kritieke verbruikers te beveiligen tijdens een stroomuitval.

Wat de datasheet niet zegt, is hoe je huis erachter bedraad is. Welke kringen gaan naar het noodstroombord, en wat doen de micro-omvormers op het dak als de straat donker wordt? Dat beslist de installateur, niet de batterij. Sommige eigenaars hebben Hoymiles of een ander merk. Voor hen gelden dezelfde vragen. Je hebt een batterijomvormer nodig die het net vormt en een apart noodstroombord. En de instellingen moeten de micro-omvormers laten produceren tijdens een stroomuitval.

Werkt een Victron-thuisbatterij samen met micro-omvormers?

Ja. Victron schrijft dat de meeste merken zonne-omvormers AC-gekoppeld kunnen worden aan zijn systemen. Ze moeten wel ingesteld zijn op frequentieverschuiving, vaak eilandmodus of micro-grid modus genoemd.

Frequentieverschuiving is de manier waarop de batterijomvormer de zonnestroom regelt tijdens een stroomuitval. Is de batterij vol, dan verhoogt hij de frequentie van het huisnet, en de micro-omvormers regelen terug. Die instelling zit in het netprofiel van de micro-omvormers, dus iemand met toegang tot je Enphase- of APsystems-gateway moet ze nakijken. We sluiten bijna alle types omvormers aan op een thuisbatterij, en we checken eerst het type van je micro-omvormers.

Victrons documentatie over AC-koppeling geeft drie regels. Het zonnevermogen op de uitgang mag niet hoger zijn dan het continu vermogen van de batterijomvormer bij 25 °C. Reken bij lithium minstens 4,8 kWh batterij per 1,5 kWp AC-gekoppelde zonnepanelen. En bij micro-omvormers reken je dat per fase, want elke micro-omvormer voedt één fase. Ons artikel over SMA en SolarEdge werkt die regels uit in een grafiek.

Nog een punt, van een Duits forum. Een eigenaar met Enphase en een driefasig Victron-systeem merkte iets op. Zijn noodstroom werkte goed bij een volledige stroomuitval, maar niet als er maar één fase wegviel. Vraag hoe je installatie een ontbrekende fase herkent, niet alleen een donkere straat.

Blijven je micro-omvormers werken bij een stroomuitval?

Niet zonder een batterijsysteem dat een eigen net vormt. Een micro-omvormer schakelt uit als het openbare net wegvalt, zodat hij nooit stroom stuurt op een kabel die een technieker spanningsloos denkt.

Daarom is ook de truc met een autobatterij gevaarlijk, die op Franse fora opduikt. Een netgekoppelde micro-omvormer duwt stroom naar buiten; een kleine omvormer kan die niet opnemen. Met echte noodstroom scheidt de batterijomvormer eerst je huis van de straat. Daarna vormt hij een huisnet, en de micro-omvormers starten daarop opnieuw.

Snelheid telt voor computers en netwerkapparatuur. Onze thuisbatterijsystemen nemen binnen 20 milliseconden over, zodat computers blijven werken. Onze gids over een thuisbatterij met noodstroom legt de drie niveaus van noodstroom uit, van een paar stopcontacten tot het hele huis.

Hoeveel kan een driefasige thuisbatterij met noodstroom leveren naast eenfasige micro-omvormers?

De meeste micro-omvormers zijn eenfasige toestellen. In een driefasige woning zijn ze over de fasen verdeeld, of zitten ze allemaal op één fase.

Die verdeling bepaalt het ontwerp. Op een eenfasige aansluiting mag een batterij in Vlaanderen maximaal 5 kVA omvormervermogen hebben. Op meer fasen mag het verschil tussen de fasen niet groter zijn dan 5 kVA. Een warmtepomp of laadpaal op 3x400 V heeft bij een stroomuitval alle drie de fasen nodig. Het huis in Wetteren draait volledig op noodstroom op drie fasen, net als dat in Kortenberg.

Beantwoord vóór het ontwerp vier vragen:

Alles over fasen lezen? Bekijk dan of je een driefasige thuisbatterij nodig hebt voor volledige noodstroom.

Wat gebeurt er bij een lange stroompanne in de winter?

Micro-omvormers hebben een net nodig om te starten. Tijdens een stroomuitval kan alleen de batterij dat geven. Maakt een koude nacht de batterij leeg, dan blijft het huis 's ochtends donker, zelfs in volle zon.

Enphase noemt twee herstelfuncties voor zijn systemen, Blackstart en Sunlight Jumpstart. Voor AC-gekoppelde systemen in het algemeen noemt Victron zonneladers aan de DC-kant nodig voor noodstroom die lange uitvallen moet overbruggen. Een paar extra panelen op een zonnelader voeden de batterij rechtstreeks, zonder de micro-omvormers.

In Roosdaal zat het eenfasige systeem aan het maximum van 5 kVA omvormers. Een nieuwe zonnelader (MPPT) die de batterij rechtstreeks voedt, gaf extra energie zonder kosten voor een netstudie. In Maaseik werd een bestaand aggregaat aangesloten op de thuisbatterij in off-grid modus. Lees hoe een aggregaat je thuisbatterij oplaadt bij een stroomuitval van meerdere dagen.

Welke regels gelden als je een thuisbatterij toevoegt aan micro-omvormers?

Dezelfde als voor elke thuisbatterij. In Vlaanderen wordt de batterij gekeurd volgens het AREI en aangemeld bij Fluvius.

• Aanmelden. Je meldt een thuisbatterij aan bij Fluvius binnen 30 dagen na de keuring, via Mijn Fluvius voor systemen onder 25 kVA.
• Omvormerlimieten. Eenfasig maximaal 5 kVA batterijomvormer, meerfasig maximaal 25 kVA, met maximaal 5 kVA verschil per fase.
• Noodstroombord. Kringen die naar een noodstroombord verhuizen, veranderen je installatie. Ze worden gekeurd voor gebruik.
• Groenestroomcertificaten. De batterij raakt de gecertificeerde micro-omvormers niet, maar vraag advies vóór elke wijziging aan de zonne-installatie.

Hoe je zonne- en batterijomvormers samen tellen, lees je in ons artikel over een thuisbatterij aanmelden en de Synergrid-lijst. In Wallonië en Brussel meld je de batterij aan bij ORES, RESA of Sibelga, volgens hun eigen regels. Vallen je micro-omvormers 's middags uit op zonnige dagen? Lees dan eerst waarom een omvormer uitvalt als de spanning te hoog is.

Merkbatterij of een apart batterijsysteem: wat kies je?

Beide routes zijn goed. De juiste hangt af van wat je verwacht bij een stroomuitval.

We zeggen je liever dat de merkbatterij volstaat dan dat we je een systeem verkopen dat je niet nodig hebt. Hangen je panelen aan een balkon met een stekker-micro-omvormer? Lees dan eerst wat een stekkerbatterij nooit kan. Voor een grote woning helpt onze gids om de capaciteit van je thuisbatterij te berekenen. Wil je verder gaan, dan kan een installatie met micro-omvormers ook deel worden van een off-grid systeem.

Hoe voegen wij een batterij toe aan je micro-omvormers?

We regelen de hele cyclus: meten, ontwerp, installatie en opvolging. Ons team telt drie gecertificeerde batterij-experts.

1. Stap 1: Eerst je installatie. Je stuurt ons het merk, het type en het aantal micro-omvormers. Voeg de fasen van je aansluiting toe en of je groenestroomcertificaten krijgt.
2. Stap 2: Meten. We meten vooraf, zodat de batterij en de noodstroom passen bij je echte verbruik.
3. Stap 3: Ontwerp. We kiezen de route, welke kringen noodstroom krijgen en hoe een lege batterij opnieuw start.
4. Stap 4: Installatie, keuring en aanmelding. De installatie wordt gekeurd volgens het AREI en aangemeld bij je netbeheerder.
5. Stap 5: Opvolging. Je volgt productie, opslag en verbruik in de VRM-app en het portaal, en het systeem kan op afstand gevolgd en gestuurd worden.

We doen ook onderhoud en herstellingen van batterijsystemen die al geplaatst zijn, en we kunnen een bestaande batterij reviseren.