Van thuisbatterij naar semi off-grid woning: loont het?

De stap loont als je thuisbatterij telkens tegen dezelfde muren botst. Denk aan een dak met plaats voor meer panelen dan je aansluiting toelaat. Of panelen die uitvallen op zonnige dagen, of een stroomuitval die alles platlegt. Een semi off-grid systeem zet je panelen, batterij en woning op je eigen eiland. Het net wordt de back-up, zoals een generator die je zelden nodig hebt. Wil je vooral de zon van vandaag vanavond gebruiken? Dan doet een thuisbatterij dat al.

Je kocht een thuisbatterij om je eigen zonnestroom te gebruiken, en dat werkt. Maar op het dak is nog plaats voor panelen, en je aansluiting zegt nee. Op een zonnige namiddag vallen de panelen uit. En bij een stroomonderbreking wordt het donker in huis, met een volle batterij. Dus groeit er een grotere gedachte. "Streven jullie écht naar 100% onafhankelijkheid, of is gedeeltelijk besparen ook goed genoeg?", vroeg iemand op een klusforum. Een installateur had hem gezegd: technisch kan het, maar financieel is het bijna nooit slim.

Beiden hebben gelijk, en daar zit de valkuil. Een volledig off-grid woning dimensioneer je op december, als 1 kWp panelen ongeveer een kwart geeft van juni. Een netgekoppelde batterij blijft gebonden aan de netregels: vermogensgrenzen en aanmelding. En ze moet uitschakelen als de straat zonder stroom valt, tenzij ze een noodstroomfunctie heeft. Semi off-grid zit daartussen, en daar komen de meeste grote woningen uit.

Een woning in Heusden-Zolder botste op de grens van 5 kW zonnepanelen op een monofasige aansluiting, te weinig om het hele jaar rond te komen. Nu draaien de panelen in het eigen off-grid systeem van de woning, met de thuisbatterij er rechtstreeks aan gekoppeld. Pas als de batterij leeg is en de zon niet schijnt, schakelt het huis over op de straat.

Wat verandert er als je thuisbatterij semi off-grid wordt?

Met een thuisbatterij werkt je huis samen met het net. In een semi off-grid woning werkt je huis op zichzelf, en is het net de reserve.

Een gewone thuisbatterij werkt parallel met het net. Je omvormer en je batterij zijn productie-eenheden volgens het Synergrid-voorschrift C10/11. Dat betekent vermogensgrenzen, aanmelding en een beveiliging die ze loskoppelt als het net wegvalt. Waarom een netgekoppelde batterij stilvalt bij stroomuitval, lees je in welke off-grid thuisbatterij echt werkt zonder net.

In een semi off-grid woning vormen je panelen, batterij en verbruikers je eigen eilandnet. Een automatische transferswitch koppelt het huis aan dat eiland of aan de straat, nooit aan allebei. C10/11 rekent off-grid eenheden buiten zijn toepassingsgebied, zolang de omschakeling het "break-before-make"-principe volgt: eerst loskoppelen, dan pas verbinden.

Wanneer is je woning klaar voor semi off-grid?

Als minstens twee van deze vijf signalen je bekend voorkomen. Eén signaal op zich los je meestal eenvoudiger op.

Wat blijft er van je thuisbatterij, en wat komt erbij?

De panelen en vaak ook de batterij blijven. Wat verandert, zit vooral in de verdeelkast: een transferswitch, en de kringen die achter je eiland komen.

Of je huidige batterij en omvormer een eigen net kunnen vormen, controleren we als eerste. We schakelen zowat alle types omvormers aan een thuisbatterij, en we reviseren ook bestaande batterijen. Panelen op een zonnelader (MPPT) laden de batterij rechtstreeks; een netgekoppelde omvormer kan via AC-koppeling blijven werken op het eiland.

Wil je ook poort, lift en alarm op het eiland? De verdeelkast, aarding en keuring lees je in hoe een full no-break woning aangesloten wordt.

Hoe groot moet een semi off-grid systeem voor je woning zijn?

Groot genoeg om je huis van de lente tot de herfst te dragen, niet groot genoeg om december alleen te overleven. Dat is het verschil met volledig off-grid, en de reden waarom het minder kost.

In Oost-Vlaanderen geeft 1 kWp panelen op het zuiden ongeveer 127 kWh in juni en maar 33 kWh in december (PVGIS, Hamme). Een volledig off-grid woning moet dat gat overbruggen met een enorme batterij of een generator. Een semi off-grid woning laat het net dat gat overbruggen. Daarom zijn er minder panelen nodig, en in de meeste gevallen minder batterijcapaciteit en vermogen, dan bij volledig off-grid.

De grootte zelf volgt je woning. Wat moet blijven draaien? Hoeveel vragen de warmtepomp en de auto in de winter? En hoe vaak aanvaard je het net? Onze semi off-grid projecten draaien op een veel hoger omvormervermogen dan een gewone thuisbatterij.

Een warmtepomp, twee auto's en een zwembad? De berekening staat in hoe groot je thuisbatterij voor een grote woning moet zijn.

Mag een semi off-grid woning in België, en welke regels gelden?

Ja, en er gelden minder netregels, maar niet nul. Het eiland wordt gekeurd zoals elke installatie, en de netzijde blijft aangemeld.

• Break-before-make. Voeden off-grid eenheden een installatie die op het net kan, dan eist C10/11 een omschakeling volgens break-before-make. De transferswitch koppelt je eiland en de straat nooit tegelijk.
• Keuring. Nieuwe kringen en een transferswitch zijn een grote wijziging aan je installatie. Een erkend organisme keurt ze dus vóór ingebruikname, volgens het AREI.
• Vlaanderen, netzijde. Een thuisbatterij aan het net meld je aan bij Fluvius, met een geldig AREI-keuringsverslag. Panelen die alleen je eiland voeden, hangen niet aan het net: in Aalst plaatsten we 20 kW panelen zonder aanmelding bij Fluvius.
• Vlaanderen, eiland. Een installatie in eilandwerking met een omvormer van 800 VA of meer meld je bij de Vlaamse Nutsregulator.
• Wallonië. Zonnepanelen en batterijen aan het net aangeven bij ORES is een wettelijke plicht. Werden je panelen vóór 2024 in dienst genomen (tot 10 kW), dan loopt de compensatie (de terugdraaiende teller) nog tot 31 december 2030.

Dat laatste punt telt. Zolang de Waalse compensatie loopt, werkt het net als een gratis reservoir voor die panelen. Er is dan minder reden om ze van het net te halen; nieuwe panelen op het eiland zijn een ander verhaal. In Brussel vraag je aan Sibelga hoe je installatie aangemeld wordt.

Wanneer loont semi off-grid niet?

Als de muren waartegen je botst klein zijn. Semi off-grid is een grotere investering: meer batterij- en omvormervermogen, een transferswitch en aanpassingen in de verdeelkast.

Wil je alleen een paar kringen overeind houden bij stroomuitval? Dan is een thuisbatterij met noodstroom het eenvoudigere antwoord.

Hoe zetten andere woningen de stap naar semi off-grid wonen?

Elk van deze projecten had een eigen reden, en geen enkel ging volledig van het net.

Bekijk de projecten: Heusden-Zolder, Aalst, Gingelom, Lierde en Sint-Laureins.

Hoe brengen wij je woning van thuisbatterij naar semi off-grid?

We vertrekken van wat je al hebt, en we meten voor we iets toevoegen. Ons team telt drie gediplomeerde batterijspecialisten, en onze semi off-grid installatie is klaar om later volledig off-grid te gaan.

1. Stap 1: We bekijken je huidige batterij, omvormers en panelen, je aansluiting en je verbruik: warmtepomp, auto, zwembad of sauna.
2. Stap 2: Samen kiezen we wat op het eiland draait: het hele huis of bepaalde kringen. Daarop dimensioneren we de extra panelen, het vermogen en de opslag.
3. Stap 3: We plaatsen de transferswitch en passen de verdeelkast aan. De installatie wordt gekeurd voor ingebruikname, en de netzijde blijft aangemeld.
4. Stap 4: Je volgt productie, verbruik en batterij live in de gratis VRM-app en het portaal. De omschakeling tussen je eiland en de straat gebeurt automatisch.

Weet je nog niet of je huidige thuisbatterij een eigen net kan vormen? Stuur ons het merk en type, en we zeggen het je eerlijk.