Thuisbatterij in overstromingsgebied: waar plaats je hem?

Plaats de batterij, de omvormer en de zekeringkast op een niveau dat het water niet haalt. In een overstromingsgevoelige woning is dat zelden de kelder, ook al belandt een batterij daar vaak omdat de meter er hangt. Wie een thuisbatterij plaatsen wil, checkt dus eerst zijn score. Splits daarna de kringen, zodat je de natte ruimtes apart kan uitschakelen.

Je woont of werkt in een riviervallei en je weet nog waar het water stond. Misschien was het de Dender of de Demer in november 2010, of de Vesdre in juli 2021. Nu legt een offerte de batterij in de kelder, naast de meter, omdat de kabels daar het kortst zijn. Een gezin in een brochure van de Vlaamse Milieumaatschappij had 1,60 meter water in huis. Alles moest vervangen worden, "maar ook onze elektriciteitsinstallatie had heel wat schade opgelopen".

Het probleem is groter dan één toestel. Bij een overstroming gaan batterij, omvormer en zekeringkast samen kopje onder. Je noodstroom valt dan uit op het moment dat je hem nodig hebt. En een lithiumbatterij die in dat water stond, droog je niet gewoon terug op. Het is een beschadigde batterij die een specialist moet nakijken. Een ander gezin in dezelfde brochure, met 1,70 meter water in de kelder, trok de les: "Onze zekeringskast staat ook hoog genoeg."

Ligt je woning of bedrijf in overstromingsgevoelig gebied?

Zoek het op de officiële kaart van je gewest op voor je beslist waar iets komt. De kaarten zijn gratis en werken per perceel.

In Vlaanderen betekent score A dat er geen overstroming gemodelleerd is. B is een kleine kans met het klimaat van 2050, C een kleine kans vandaag en D een middelgrote kans vandaag. De meest kritieke van de drie bronnen bepaalt de score. Sinds 1 januari 2023 moeten verkopers die scores vermelden in advertenties en aktes, net als wie langer dan negen jaar verhuurt.

Langs de Dender en de Demer brachten de Vlaamse bekkensecretariaten de overstromingen van november 2010 in kaart. Het Denderbekken kreeg in januari en in mei en juni 2016 opnieuw wateroverlast. In Wallonië keurde de regering de kaart van het overstromingsgevaar goed op 4 maart 2021, enkele maanden voor de ramp. Vijf jaar later wordt er langs de Vesdre nog altijd heropgebouwd. Een score is een startpunt; je eigen herinnering aan waar het water binnenkwam, telt even zwaar.

Mag een thuisbatterij of zekeringkast in de kelder?

In overstromingsgevoelig gebied beter niet. Kies het hoogste praktische niveau dat droog blijft, dicht genoeg bij de hoofdkast en weg van slaapkamers en vluchtwegen.

De VMM zegt het duidelijk: verplaats de elektrische installatie waar mogelijk tot boven de verwachte waterlijn. De meter en het hoofdverdeelbord horen in een ruimte of op een hoogte die het water niet haalt. De Waalse gids voor bestaande gebouwen zegt hetzelfde. Ook batterijfabrikanten zijn het eens. De handleiding van de SolarEdge-thuisbatterij zegt: "Install the battery in a location protected from flooding."

De zolder is de valkuil. Het is de droogste plek in huis, maar de Britse brandrichtlijn PAS 63100 houdt batterijen weg van zolders en dakruimtes. Het antwoord is dus meestal een verhoogde technische ruimte of een tussenverdieping, niet de top van het huis. Lees meer over de brandveiligheid van een grote thuisbatterij. Is de enige droge plek buiten? Kijk dan wat een thuisbatterij buiten nodig heeft.

Beschermt een IP-klasse je batterij tegen een overstroming?

Nee, niet de klassen die je op thuisbatterijen ziet. IP55 of IP65 beschermt tegen waterstralen, niet tegen staand water.

Het tweede cijfer van de IP-code toont hoe goed een behuizing water tegenhoudt. De VMM-brochure legt het uit: IP-x7 is "dompeldicht" voor waterstanden tot maximaal 1 meter die maximaal 30 minuten duren. Pas IP-x8 geldt als waterdicht voor hoger of langer water. Een overstroming in een vallei duurt vaak uren en brengt slib mee.

Fabrikanten trekken dezelfde lijn. "Do not immerse the battery or its components in water or other fluids," waarschuwt de SolarEdge-handleiding. Een batterij voor buiten is gemaakt voor regen, niet voor een overstroming.

Hoe splits je de kringen zodat het droge deel blijft werken?

Geef de ruimtes die kunnen overstromen eigen kringen met een eigen differentieel, en schakel ze in één beweging uit. De rest van het huis houdt dan stroom.

De VMM raadt aan om installaties die toch onder de waterlijn blijven, op aparte kringen aan te sluiten. Die kringen hebben een eigen automaat of zekering, en een beveiliging die de stroom onderbreekt als er water is. De Waalse gids voegt toe: een duidelijk label op de schakelaar, bedrading langs het plafond en stopcontacten hoog.

De VMM geeft nog een belangrijke regel. Toestellen die niet mogen uitvallen, zoals diepvriezers, detectie-installaties en de centrale verwarming, sluit je niet aan op die natte kringen. Die lijst lijkt sterk op de toestellen die je bij een stroomuitval op de batterij wil. Lees hoe een full no-break woning bekabeld wordt, met een apart noodstroombord. Of begin bij de basis van een thuisbatterij met noodstroom.

Een dompelpomp is de uitzondering: die staat per definitie laag. De VMM raadt aan het contact van de voeding hoger te plaatsen dan het verwachte waterniveau. Welke pompen op de noodstroom horen, lees je in ons artikel over dompelpomp en pompput bij een stroomuitval.

Wat met landbouwbedrijven en bedrijfssites in overstromingsgebied?

Dezelfde logica geldt op grotere schaal: houd de batterijcontainer, de omvormers en de hoofdkast uit de weg van het water. In Wallonië vraagt het vergunningsdossier van een zonneproject er zelfs naar.

Een Waalse fiche voor zonneprojecten geeft elektriciteitscabines, "met inbegrip van batterijen, omvormers en PCS", een middelgrote kwetsbaarheid voor wateroverlast door afstromend water. Landbouwmateriaal, stallen en kippenstallen scoren hoog. De fiche noemt onder meer deze maatregelen:

• Gebouwen, elektriciteitscabines en batterijen doordacht inplanten.
• Het kwetsbare element uit de hoofdas van het afstromende water halen.
• Openingen en vloerpeilen verhogen tot boven de mogelijke waterhoogte.
• Het water rond het element leiden met grachten, aarden wallen of wadi's.

In Vlaanderen vraagt de vergunningverlener bij bouwen in overstromingsgevoelig gebied advies aan de waterbeheerder: dat is de watertoets. In Wallonië gaat een bouwaanvraag in een zone met overstromingsgevaar naar de bevoegde diensten, en kan de gemeente weigeren of voorwaarden opleggen. Voor een zonneveld naast de boerderij lees je welke vergunning zonnepanelen op de grond nodig hebben. Voor de keuze tussen container en ruimte lees je batterijcontainer of technische ruimte. Een bedrijfsbatterij in een container kan ook op een verhoogde sokkel staan, boven de waterlijn.

Wat doe je als het water de batterij toch bereikte?

Zet ze niet terug aan en behandel ze als een beschadigde lithiumbatterij. Ook de installatie moet nagekeken worden voor ze opnieuw onder spanning komt.

1. Stap 1: Loop nooit door het water om de zekeringkast te bereiken. Kan je er niet vanaf een droge plek bij, bel dan de brandweer.
2. Stap 2: Laat de batterij uit en hou mensen op afstand. Bel je installateur, en open of droog de batterij niet zelf.
3. Stap 3: Laat de elektrische installatie nakijken en herstellen door een vakman. Na een aanpassing moet een erkend keuringsorganisme het werk keuren, zegt de Waalse gids.
4. Stap 4: Geef een batterij die niet meer te redden is af aan een specialist. Ons Battery Disassembly Center ontvangt beschadigde lithiumbatterijen, ook thuisbatterijen, en kijkt de cellen na voor de demontage.

Heeft je bedrijf meerdere beschadigde batterijen? Lees dan hoe je een beschadigde lithiumbatterij veilig opslaat. Meld de schade aan je verzekeraar en neem foto's.

Verandert overstromingsgebied iets aan je verzekering of de verkoop van je huis?

Dat kan, dus check het voor je bouwt of koopt. Overstromingsgevoelige gebieden en risicozones voor de verzekering zijn niet hetzelfde.

De risicozones voor overstromingen horen bij de natuurrampenverzekering en zijn kleiner dan de overstromingsgevoelige gebieden. Daar mogen verzekeraars een hogere premie vragen en de dekking voor nieuwe gebouwen weigeren. In Wallonië vallen die risicozones samen met de zones met een hoog overstromingsgevaar op de kaart. In Vlaanderen kan een erkend deskundige de P-score en G-score bijwerken na overstromingsveilige werken.

Hoe plannen we een thuisbatterij in een overstromingsgevoelige woning?

We beginnen bij het water, pas dan bij de elektriciteit. Ons team telt drie gecertificeerde batterij-experten, en we reviseren ook batterijen die al geplaatst zijn.

1. Stap 1: We bekijken je G-score en P-score of het Waalse overstromingsgevaar, en vragen waar het water vroeger binnenkwam.
2. Stap 2: We kiezen een droge plek voor batterij, omvormer en noodstroombord, en plannen de kabelweg naar de hoofdkast.
3. Stap 3: We sluiten je belangrijkste toestellen apart aan op de batterij, zodat je huishouden blijft draaien bij een stroomuitval. In Wetteren draait zo het hele huis op de batterij.
4. Stap 4: Je volgt het systeem overal via de gratis VRM-app en het VRM-portaal. Na een storm kijk je van op afstand of alles nog draait.