Waarom start mijn aggregaat niet, en wat kan ik eraan doen?

Je aggregaat start niet om een van drie redenen: een lege of versleten startaccu, oude of natte diesel, of een motor die alleen stationair draait. Onderhoud lost veel op, maar een start kan toch mislukken. Een bedrijfsbatterij draagt de eerste seconden en uren van een panne en geeft het aggregaat een tweede kans.

Het aggregaat op de koer werd getest bij de levering en draait af en toe een paar minuten. Op een winternacht valt de stroom weg: de startmotor klikt, of de motor valt na een minuut stil. Een aggregaat dat wacht, veroudert.

In Maasmechelen wachtte een stroomgroep op noodgevallen. Met ons semi-off-grid systeem kiest de klant nu het net of de stroomgroep als lader (24 kVA, 30,8 kWh).

Waarom start een aggregaat niet?

Een noodstroomaggregaat start niet door de startaccu, de brandstof, een motor die nooit onder belasting werkt, of instellingen in de verkeerde stand.

De Belgische aggregatenbouwer Grupel noemt de accu, lucht in het brandstofsysteem, lekken, koolafzetting en gesprongen zekeringen. De meeste startproblemen komen volgens Grupel van de accu. De Amerikaanse noodstroomnorm NFPA 110 vraagt dat motor en startaccu warm genoeg blijven voor een koude start.

Onze gids over de juiste noodstroomvoorziening voor je bedrijf vergelijkt UPS, aggregaat en batterij; hier gaat het over het aggregaat dat moet starten.

Waarom laat de startaccu van een aggregaat je als eerste in de steek?

Hij moet een zware stroom leveren op het ene moment dat je hem nodig hebt, na maanden niets doen. Een kleine loodaccu houdt niet van zo'n leven, en toch is hij het goedkoopste onderdeel om na te kijken.

Grupel legt uit dat er loodsulfaat op de platen komt, tot de accu de startmotor niet meer rond krijgt. Een geladen startaccu van 12 V toont 12,4 tot 12,6 V; onder 12 V kan je er niet meer op rekenen. Warmte, verkeerd gebruik en gebrek aan onderhoud korten zijn leven in.

De accu laadt alleen als de motor draait of een lader op het net hem vol houdt. NFPA 110 vraagt daarom een automatische lader naast de lader die de motor aandrijft, en een accu die de motor twee volledige startcycli laat draaien.

Een lader is geen garantie: een eigenaar van een off-grid boerderij in Wales hield zijn accu aan een goede druppellader. Na een jaar of vier startte het aggregaat toch niet, midden in de winter. Een versleten accu kan in rust een behoorlijke spanning tonen en inzakken zodra de startmotor trekt.

Hoe lang blijft diesel in de tank van een aggregaat goed?

Diesel veroudert. Volgens een opleiding van Cummins over NFPA 110 blijft hij in ideale omstandigheden 12 tot 16 maanden stabiel. De meeste tanks bij een aggregaat zijn niet ideaal.

Bijgemengde biodiesel kan de houdbaarheid terugbrengen tot ongeveer zes maanden, trekt water aan en helpt microben groeien. Zwavelarme diesel beschermt zelf ook minder goed tegen microben.

Microben leven waar brandstof en water elkaar raken, onderaan in de tank, en groeien sneller als het warm is. Water kan de injectiepomp beschadigen en in de winter bevriezen. Gewone diesel begint rond min 8 °C te stollen, biodiesel al bij 2 tot 15 °C.

NFPA 110 vraagt een tank waarin de brandstof binnen zijn houdbaarheid opgaat, of een plan om oude brandstof te reinigen of te vervangen. Een enorme tank die nooit leeg raakt, is geen extra zekerheid.

Heeft je tank een vergunning nodig? Ons artikel over een vergunning voor een aggregaat op je bedrijf bespreekt de regels voor de tank. Voor brandstoffen zoals HVO vergelijkt ons artikel over een generator met batterij de opties.

Welk onderhoud heeft een noodstroomaggregaat nodig?

Korte, regelmatige controles, een echte test met belasting en één volledige beurt per jaar. Kort proefdraaien zonder belasting doet meer kwaad dan goed.

Zonder belasting verbrandt een dieselmotor nooit al zijn brandstof. De rest komt als zwart, olieachtig residu in de uitlaat: wet stacking. Dat verdunt de motorolie, verslijt de motor en kost vermogen, en Grupel noemt die koolafzetting als oorzaak van startproblemen.

De Nederlandse leverancier Bredenoord raadt bij de maandelijkse inspectie hooguit vijf minuten onbelast proefdraaien aan, want langer levert vooral roet op. Voor de maandelijkse testrun bedoelt NFPA 110 minstens 30% van het nominale vermogen, of de uitlaattemperatuur die de fabrikant vraagt.

De tabel bundelt de bronnen; de handleiding van je fabrikant gaat voor. In België telt het AREI, en bij kritische installaties omvat het toezicht van de uitbater ook de hulpapparatuur.

Plan die test met ons artikel over een manuele of automatische omschakelaar. De wettelijke keuring staat in ons artikel over vergunning en keuring.

Hoe vangt een batterij de eerste klap op als het aggregaat niet start?

Ze draagt je verbruikers vanaf de eerste milliseconde, zodat het aggregaat niet langer de eerste lijn is. Een Victron Quattro neemt over in minder dan 20 milliseconden, snel genoeg om computers te laten doordraaien.

Zonder batterij is een mislukte start een black-out. Met een batterij ervoor is het een alarm, en de verbruikers draaien door terwijl iemand naar het aggregaat kijkt.

De Victron GX start het aggregaat alleen op voorwaarden die jij kiest, zoals de laadtoestand of de belasting. Het alarm gaat af als er geen stroom van het aggregaat aan de ingang van de omvormer komt. Volgens Victron wijst dat op problemen zoals een tekort aan brandstof of een mechanische of elektrische fout.

Hoeveel tijd de batterij geeft, hangt af van haar grootte en je verbruik, maar zo kan iemand accu, brandstof of instellingen nakijken. Veel korte pannes zijn voorbij voor het aggregaat nodig is, en de GX stopt het als het net terugkomt. Wat stilstand kost, lees je in ons artikel over schadevergoeding bij stroomuitval.

Kan het batterijsysteem het aggregaat ook in conditie houden?

Ja. De sturing die het aggregaat start, test het ook, telt zijn uren en waarschuwt je. Veel oorzaken uit de tabel komen zo aan het licht voor een panne.

• Periodieke testrun. De GX start het aggregaat op een interval en een uur dat jij kiest, en kan het laten draaien tot de batterij vol is, zodat de motor onder echte belasting werkt.
• Opwarmen en afkoelen. De omvormer koppelt het aggregaat pas na een opwarmtijd, en zet de verbruikers terug op de batterij voor de motor stopt.
• Draaiuren en onderhoudsinterval. De GX telt de draaiuren en waarschuwt je als er onderhoud nodig is.
• Alarm als de autostart uit staat. Na 10 minuten uitgeschakeld geeft de GX alarm; volgens Victron handig als een technieker de autostart na onderhoud vergeet.
• Motorgegevens. Met digitaal gekoppelde sturingen zoals Deep Sea of ComAp toont de GX de spanning van de startaccu, het peil in de brandstoftank en de motortemperaturen.

Op gewone dagen slaat de batterij zonnestroom op en vlakt ze je pieken af, terwijl een vaste reserve klaar blijft voor de panne. Voor een koelcel rekent ons artikel over een koelcel bij stroomuitval de uren uit. Op een veebedrijf lees je ons artikel over noodstroom voor de stalventilatie.

Kan je je bestaande aggregaat houden?

Meestal wel, en het krijgt een kleinere, betere job. Verschillende van onze projecten begonnen met een aggregaat dat er al stond.

Bij een thuisbatterij in Maaseik kreeg een generator die er al stond een off-grid modus met aansluiting voor een stroomgroep (9 kVA, 15,4 kWh). Dezelfde logica werkt op een bedrijfssite.

Een boerderij in St-Georges-sur-Meuse zonder aansluiting in de straat draaide volledig op een aggregaat. Met zonnepanelen en een batterij van 30 kVA en 46,2 kWh dient het nu alleen als back-up. Ons semi-off-grid systeem combineert net, batterij en aggregaat op dezelfde manier.