Hoe weet je of een offerte voor semi off-grid correct is?

Een offerte voor een installatie met een semi off grid systeem of een off-grid systeem is correct als de basis vóór de prijs komt. Ze toont je gemeten verbruik, een balans voor december en het vermogen voor de start van je zwaarste motor. Ze zegt hoe net of aggregaat helpen, en wie keuring en service regelt.

Drie offertes liggen op je bureau, en ze lijken over drie verschillende machines te gaan. De ene heeft een kleine batterij en een grote omvormer. De tweede heeft dubbel zoveel batterij en geen aggregaat. De derde lijkt op een kit uit een webshop, aan een prijs waardoor de andere twee belachelijk lijken.

Een eilandsysteem heeft geen net om een ontwerpfout te verbergen. Een aangesloten site koopt de ontbrekende kilowatturen bij zonder het te merken. Een site op eigen kracht merkt het in de eerste december, met elke ochtend een lege batterij. Of bij de eerste start van de compressor, die de omvormer doet uitvallen.

Een plantenkwekerij in Jabbeke toont wat een goed ontwerp verandert. Een nieuwe bewateringspomp vroeg een zwaardere aansluiting, en het voorstel was een aansluiting op middenspanning aan een hoge prijs. De kwekerij hield haar aansluiting van 3x400 V 32 A. Die laadt nu enkel nog een systeem van 45 kVA met 92,4 kWh opslag. Frequentiesturing laat de zwaarste pompen vlot starten.

Waarom verschillen offertes voor een semi off-grid of off-grid installatie zo sterk?

Omdat elke installateur van een andere basis vertrekt, en de meeste offertes niet zeggen welke. De ene rekent op je jaartotaal, de andere op een schatting van je pieken, een derde op een kit die toevallig in voorraad is.

De prijs volgt uit die keuzes. Een systeem op het jaartotaal lijkt goedkoop en komt in de winter tekort. Een systeem voor de slechtste week zonder aggregaat lijkt veilig en kost veel meer dan nodig. Op papier is geen van beide fout; ze beantwoorden gewoon een andere vraag.

Lees elke offerte in dezelfde volgorde. De prijs komt als laatste, want die zegt pas iets als je weet wat je ervoor krijgt.

Wat moet er in een offerte voor een off-grid systeem of semi off-grid installatie staan?

Een volledige offerte beantwoordt veertien vragen op papier. Ontbreekt een lijn, vraag ze dan op voor je vergelijkt. De tabel toont wat elke lijn moet zeggen, en het alarmsignaal als ze ontbreekt.

Wil je weten wat elk onderdeel doet voor je de offerte leest? Ons artikel over wat er in een professioneel off-grid systeem zit legt de omvormer, de batterij, de laadregeling en het aggregaat eenvoudig uit.

Bij lijn 12 wordt het in veel offertes stil. Elke off-grid installatie moet voor de ingebruikname gekeurd worden volgens het AREI (het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties). In Vlaanderen meld je een eilandinstallatie met een omvormer van 800 VA of meer ook bij de Vlaamse Nutsregulator (VNR). Een batterij op een site die aangesloten blijft, meld je bij Fluvius. Alles staat in ons artikel over de keuring van een off-grid installatie.

Hoe controleer je de dimensionering in een off-grid offerte: winter, motoren en de generator?

Controleer drie cijfers: de balans in december, de start van je zwaarste motor en de draaiuren van de generator. Een offerte die op die drie klopt, zit zelden fout op de rest.

Eerst de winter. Zonnepanelen in België halen in december ongeveer een kwart van hun opbrengst in juni. De offerte moet tonen hoe batterij en aggregaat dat gat vullen, maand per maand.

Dan de motoren. Een motor trekt bij het starten enkele seconden een veelvoud van zijn normale stroom. De omvormer moet die stoot leveren, niet alleen het gemiddelde vermogen. Een pomp, een compressor of een koelcel doet een omvormer uitvallen die op papier groot genoeg lijkt.

Datasheets van omvormers geven twee cijfers, en een offerte hoort ze allebei te geven. Neem de Victron Quattro van 10 kVA. Die levert continu 8.000 W bij 25 graden en 6.500 W bij 40 graden, maar 20.000 W als korte piek. Een frequentiesturing (een regeling die een motor zacht laat opstarten) verlaagt de startstroom, zoals op de pompen in Jabbeke.

Dan het aggregaat. Vraag hoeveel uur het per jaar zal draaien, en in welke maanden. Vraag of het vanzelf start. Een Victron GX-sturing start en stopt een generator op het batterijniveau, de batterijspanning of de belasting, met stille uren voor de nacht.

Voor de volledige winterberekening lees je hoe je off-grid zonnepanelen met accu dimensioneert voor de Belgische winter. Vraag je je af of het aggregaat de hele nacht moet draaien? Ons artikel over een generator met batterij off-grid legt uit hoe batterij en aggregaat het werk verdelen.

Hoe gebruikt een semi off-grid installatie het net: transferschakelaar of lader?

Een semi off-grid installatie gebruikt het net op een van twee manieren, en de offerte moet zeggen welke. Ofwel neemt het net over via een automatische omschakelaar als de batterij bijna leeg is. Ofwel laadt het net enkel de batterij, en draait de site altijd op de omvormer.

Beide opstellingen draaien op onze projecten. In Gingelom vielen de zonnepanelen regelmatig uit; de straat dient nu enkel nog als back-up bij een tekort aan energie. In Heusden-Zolder schakelt het systeem automatisch over op het net als de thuisbatterij leeg is en de zon niet schijnt.

De opstelling met lader past bij een zwakke of kleine aansluiting. In Jabbeke laadt de aansluiting van 32 A een systeem dat een zwaardere 63 A levert. In Gedinne bleef bij een jagerswoning in het bos maar 180 V over op de aansluiting van 3x230 V. Het systeem levert nu 3x400 V en gebruikt het net als lader. In Maasmechelen kiest de klant de straat of zijn bestaande stroomgroep als lader.

Stel dus drie vragen. Welke kringen draaien op het systeem, en welke blijven op het net? Wat gebeurt er op de site bij een stroomonderbreking, en neemt een aggregaat dan over? En valt de stroom even weg bij het omschakelen, en hoe lang? Een Victron Quattro heeft bijvoorbeeld twee AC-ingangen met een ingebouwde transferschakelaar en kiest zelf de actieve bron.

Twijfel je tussen een manuele en een automatische omschakelaar voor een aggregaat? Lees dan wanneer een batterij het omschakelen onmerkbaar maakt.

Wat laten goedkope offertes voor off-grid weg?

Vooral de delen die een systeem op eigen kracht laten werken: de sturing van het aggregaat, de beveiliging, de indienststelling en de papieren. Panelen, batterij en omvormer staan erin; het ontwerp eromheen niet.

Kits zijn het duidelijkste voorbeeld. Een kit bundelt panelen, een batterij en een omvormer aan één prijs. Een verbruiksberekening, een aggregaat dat vanzelf start of een beveiliging voor eilandwerking zit er zelden bij. De keuring en de service moet je meestal zelf zoeken.

Sommige kits gebruiken zelfs een omvormer die gemaakt is om het net te volgen, niet om het te vervangen. Op een Frans forum kreeg de eigenaar van een berghoeve zonder net zo een hybride omvormer van een kitverkoper. Een andere eigenaar, van een huis in het bos, schreef dat maar één van 26 installateurs langskwam, met een offerte voor zelfverbruik op het net.

Een thuisbatterij is een gelijkaardige valkuil. Niet elke thuisbatterij kan een woning alleen voeden: ons artikel over welke thuisbatterij off-grid werkt legt het verschil uit.

Waar moet je op letten bij het vergelijken van offertes voor een semi off-grid installatie?

Stop als een offerte autonomie of een terugverdientijd belooft zonder de cijfers erachter te tonen. De kaarten hieronder zetten de tekenen van een degelijke offerte naast de alarmsignalen die we het vaakst zien.

De clausule "of gelijkwaardig" verdient een vraag. Daarmee mag de installateur na je handtekening de batterij of de omvormer door een ander merk vervangen. Vraag welke alternatieven mogen, en of de specificaties dezelfde blijven.

Hoe zet je offertes voor een off-grid systeem naast elkaar?

Zet de offertes op dezelfde lijnen naast elkaar, met één kolom per installateur. Waar een offerte een vakje leeg laat, heb je meteen je eerste vraag voor die installateur.

Stel daarna elke installateur dezelfde zes vragen over de offerte zelf:

Gaat het om een bedrijfsbatterij achter een gewone aansluiting, voor je pieken en niet voor onafhankelijkheid? Dan past onze gids over offertes voor een bedrijfsbatterij vergelijken beter bij jouw situatie.

Wanneer is geen van beide offertes het juiste antwoord?

Als je site helemaal niet onafhankelijk hoeft te zijn. Off-grid en semi off-grid lossen een specifiek probleem op: geen aansluiting, een te zwakke aansluiting of een verzwaring die te veel kost.

Is je aansluiting sterk genoeg, of kan Fluvius ze aan een redelijke prijs uitbreiden? Dan is een gewone aansluiting met zonnepanelen misschien eenvoudiger. Vergelijk eerst de opties: ons artikel over wat een netuitbreiding kost tegenover een batterij toont hoe. Vraagt Fluvius een studie, lees dan wat een netstudie bij Fluvius inhoudt.

En slaan beide offertes het meten over, dan is het juiste antwoord: eerst meten. Bij een tuinaannemer in Zele hebben we het gemiddelde en het piekverbruik een maand lang gemonitord voor we dimensioneerden. Daarna stemden we het aantal zonnepanelen af op het echte verbruik.

Twijfel je of off-grid voor je bedrijf wel loont? Lees wanneer off-grid loont voor een bedrijf.

Wat gebeurt er als je ons je offertes of plannen stuurt?

We vertrekken van wat moet blijven draaien, en van je data.

1. Stap 1: Je bezorgt ons de gegevens. Je verbruik of een lijst van de geplande verbruikers, en je zwaarste motoren en machines.
2. Stap 2: We meten en rekenen. Ons studiebureau berekent de panelen, omvormers, batterij en, waar nodig, het aggregaat voor jouw site.
3. Stap 3: Installatie, en de keuring voor de ingebruikname.
4. Stap 4: Je volgt alles in real time. Je ziet productie, opslag en verbruik in de app.
5. Stap 5: Het systeem groeit met je mee. Het kan uitgebreid worden met extra panelen, opslag of een andere energiebron.

Ons semi off-grid systeem houdt het net als helper achter de hand voor kmo's, landbouwbedrijven en woningen. Voor sites zonder enige aansluiting is er ons off-grid systeem. We zijn gevestigd in Zele en werken met Victron Energy als Victron Energy Certified Partner.