Stroomuitval op je bedrijf? Wat te doen in het eerste uur

Zoek eerst uit of alleen jouw site zonder stroom zit, of de hele straat. Zit alleen jij in het donker, controleer dan de hoofdschakelaar, de verliesstroomschakelaar en de zekeringen. Zitten de buren ook zonder stroom, kijk dan op de storingskaart van je netbeheerder en meld het. Bescherm daarna mensen, voorraad en data, en start in fasen weer op. Voor stroomuitval die terugkomt, vergelijkt onze gids over de juiste noodstroomvoorziening UPS, aggregaat en batterij. Een bedrijfsbatterij neemt binnen milliseconden over, zodat het eerste uur een gewoon uur blijft.

De stroom valt uit in een werkplaats, een winkel of een stal. "Is het alleen bij ons, of in de hele straat?" is de eerste vraag die iedereen stelt. De schermen zijn zwart, de machines staan stil, de koelcel zoemt niet meer. En vijf mensen kijken naar jou voor het antwoord.

Wat tijd kost, is niet de stroomuitval zelf, maar het verkeerde eerste kwartier. Sommige bedrijven wachten op Fluvius terwijl alleen hun verliesstroomschakelaar is gesprongen. Anderen zetten drie keer dezelfde automaat terug op een defect. Sommigen zetten alles tegelijk aan als de stroom terugkomt, en beschadigen wat de stroomuitval had gespaard. En een geïmproviseerd aggregaat kan spanning zetten op een net waar technici aan het werk zijn.

Een site in Maasmechelen toont hoe het anders kan. De klant had al een stroomgroep voor noodgevallen, maar die stond stil. Ons semi off-grid systeem van 24 kVA met 30,8 kWh batterij maakt die groep nuttig. De klant kiest zelf of de straat of de stroomgroep zijn eigen systeem laadt. In onze mediasectie vind je ook een video over een back-upsysteem voor de controletoren van een luchthaven.

Ligt de stroomuitval op je bedrijf aan het net of aan je eigen installatie?

Kijk eerst buiten. Zitten de buren, de straatverlichting en de rest van het bedrijventerrein ook zonder stroom, dan ligt de stroomuitval op het net. Zit alleen jouw gebouw in het donker, dan zit de oorzaak bijna altijd achter je eigen meter. Fluvius en ORES beginnen allebei met die controle.

Wat betekent het als de verliesstroomschakelaar of de hoofdschakelaar op je bedrijf uitvalt?

Valt de verliesstroomschakelaar (het differentieel) of de hoofdschakelaar uit, dan heeft je eigen installatie de stroom onderbroken. Meestal door een defect toestel of te veel verbruik tegelijk. Fluvius kan dat niet voor je oplossen. Energuide (Leefmilieu Brussel) beschrijft de algemene verliesstroomschakelaar als de grote schakelaar met een testknop, vaak met 300 mA erop.

ORES geeft een eenvoudige volgorde: zet de hoofdschakelaar, de verliesstroomschakelaar en dan de zekeringen uit, en zet ze weer aan. Fluvius voegt de belangrijkste regel toe. Springt een zekering meteen opnieuw, dan zit de storing op je eigen installatie: bel een elektricien. Blijf hem niet terugzetten, want elke keer stuur je dezelfde foutstroom door dezelfde kabel.

Op een bedrijf zijn de gebruikelijke verdachten snel opgesomd. Een pomp met vocht erin, een beschadigde verlengkabel, een lasapparaat of een machine die net werd aangezet. Trek uit wat je verdenkt, zet één keer terug op, en schakel de toestellen één voor één weer in om de boosdoener te vinden.

Waar is er een stroomonderbreking? Zo check je het bij je netbeheerder

Elke Belgische netbeheerder toont de actuele stroomonderbrekingen op zijn website. Fluvius toont actuele, geplande en opgeloste onderbrekingen op een kaart die elke 10 minuten wordt bijgewerkt. Staat jouw stroomuitval er niet op en is je eigen installatie in orde, meld het dan.

De pagina's: stroomonderbrekingen bij Fluvius, storingen en onderbrekingen bij ORES, een panne melden bij RESA en actuele pannes bij Sibelga.

Wat doe je in het eerste uur van een stroomuitval op je bedrijf?

Werk vijf stappen af: mensen, oorzaak, melden, beschermen, beslissen. De meeste duren een paar minuten, en de volgorde telt meer dan de snelheid.

1. Stap 1: Breng mensen in veiligheid. Kijk of niemand vastzit in een lift en of de noodverlichting werkt. Houd mensen weg van machines die vanzelf kunnen herstarten.
2. Stap 2: Zoek de oorzaak. Gebruik de controles hierboven: buren, hoofdschakelaar, verliesstroomschakelaar, zekeringen.
3. Stap 3: Kijk op de storingskaart en meld de stroomuitval als ze er niet op staat. Noteer het beginuur: je hebt het nodig voor de vergoedingsregels.
4. Stap 4: Bescherm voorraad, data en dieren. Houd koelcellen en diepvriezers dicht, bewaar wat nog te bewaren valt, en sluit servers netjes af zolang de UPS het nog houdt.
5. Stap 5: Beslis. Geeft de kaart een verwacht einde? Kies dan of je wacht, mensen naar huis stuurt, of een aggregaat of noodstroomsysteem start dat daarvoor klaar is.

Koelcellen en dieren hebben hun eigen klok. Ons artikel over hoe lang een batterij je koelcel koud houdt bij stroomuitval geeft de berekening. Voor varkens en pluimvee lees je hoe je de ventilatie in je stal laat draaien bij stroomuitval.

Wat zet je uit bij een stroomuitval, en hoe start je weer op?

Zet gevoelige toestellen en grote machines uit tijdens de stroomuitval, en schakel ze groep per groep weer in. Het Nationaal Crisiscentrum raadt aan gevoelige toestellen uit te trekken, om schade door een te hoge spanning bij de heropstart te vermijden. Het raadt ook af om alles tegelijk aan te zetten.

Er is nog een reden om in fasen op te starten. In Vlaanderen hangt je capaciteitstarief af van je hoogste kwartierpiek van de maand. Een slordige heropstart met alles tegelijk kan die piek zetten. Ons artikel over hoe je het capaciteitstarief van je bedrijf berekent legt het effect op je factuur uit.

Controleer na de heropstart wat niet vanzelf start: klokken en timers, machines die een reset nodig hebben, en de temperatuur van je koelcellen.

Waarom valt de stroom uit op een heel bedrijventerrein?

Omdat de bedrijven op een bedrijventerrein meestal aan dezelfde distributiekabels en cabines hangen. Eén defect op een gedeelde kabel of in een gedeelde cabine kan het hele terrein stilleggen, terwijl de straat ernaast nog stroom heeft.

Een Belgisch forum beschrijft het goed: een transformator brandde door, er werd een grote stroomgroep geplaatst, en dezelfde dag was de stroom terug. Voor de bedrijven op die kabel maakte het niet uit wiens fout het was. Ze stonden samen stil.

Check één ding over je eigen terrein. Sommige industriële of commerciële sites hebben een gesloten distributienet, met een eigen beheerder in plaats van Fluvius. De Vlaamse Nutsregulator omschrijft het als een net binnen een geografisch afgebakende industriële of commerciële locatie. Op zo'n site bel je eerst de beheerder van de site, niet de netbeheerder. Vraag je verhuurder of het parkbeheer wat voor jou geldt.

Weet je niet zeker of je bedrijf op laagspanning of op hoogspanning zit? Ons artikel over het verschil tussen laagspanning en hoogspanning voor je bedrijf legt uit hoe je het herkent.

Wie mag je hoogspanningscabine weer inschakelen na een stroomuitval?

Alleen een gewaarschuwde (BA4) of vakbekwame (BA5) persoon mag in de hoogspanningsruimte werken, dus laat je personeel de hoogspanningsschakelaar nooit zelf terugzetten. Het AREI (het Belgische reglement voor elektrische installaties) legt die regels vast voor hoogspanningsinstallaties.

Valt je eigen cabine uit, dan kan de oorzaak in de cabine zitten, erachter, of op de netkabel ervoor. Bel je onderhoudsfirma voor hoogspanning en kijk tegelijk op de storingskaart. Ligt het net plat, dan komt je cabine gewoon mee terug.

Hang de nummers van je onderhoudsfirma en van de netbeheerder naast de deur van de cabine. En zorg dat iemand op de site weet wie er binnen mag. Twijfel je nog of je wel een eigen cabine nodig hebt? Ons artikel over een hoogspanningscabine of een batterij zet de keuze op een rij.

Wat blijft er draaien bij een stroomuitval op je bedrijf, en wat niet?

Zonder noodstroomsysteem valt bijna alles stil, ook je zonnepanelen. Het Synergrid-voorschrift C10/11 eist dat omvormers die op het net zijn aangesloten automatisch afschakelen als het net wegvalt. Ze blijven alleen produceren als een batterijsysteem een lokaal net voor hen vormt.

Volgens Victron neemt een MultiPlus-II over in minder dan 20 milliseconden, snel genoeg om computers te laten draaien. Ons artikel over een manuele of automatische omschakelaar voor je aggregaat legt uit welk gat een aggregaat laat. Ons artikel over kleine UPS'en of één centrale batterij weegt de twee af voor IT en productielijnen.

Wanneer is noodstroom niet de moeite voor je bedrijf?

Als een stroomuitval alleen betekent dat mensen een uur wachten en er niets verloren gaat.

Wil je weten wat een stroomuitval je kost en wat je kan terugvragen? Ons artikel over schadevergoeding en de echte kost van stilstand maakt de som. Werd de onderbreking vooraf aangekondigd? Lees dan hoe je bedrijf blijft draaien bij een geplande stroomonderbreking.

Wat gebeurt er als je ons vraagt je site voor te bereiden op de volgende stroomuitval?

We beginnen bij wat moet blijven draaien en wat het echt verbruikt.

1. Stap 1: Analyse. We lijsten de kritieke verbruikers en hun startstromen op. Ontbreken er gegevens, dan kunnen we je verbruik eerst meten.
2. Stap 2: Technisch ontwerp. We kiezen de reserve, het omvormervermogen, de omschakeling en, waar zinvol, een aggregaat als tweede lijn.
3. Stap 3: Installatie en indienststelling.
4. Stap 4: Opvolging en ondersteuning. Je volgt de laadtoestand en het verbruik in onze monitoringsoftware.

Onze batterijsystemen voor bedrijven gaan van kleine kmo-installaties tot modulaire systemen tot 1 MW.