Thuisbatterij werkt niet goed? Revisie, herstel of vervangen

Zoek eerst uit wat er mis is, en kies dan pas. Liggen de instellingen of de installatie aan de basis, dan zet een revisie de batterij weer recht. Faalt één onderdeel, zoals een module, een zekering of het BMS, dan volstaat een herstelling. Alleen als de cellen versleten of onveilig zijn, is vervanging de juiste stap. We sluiten nieuwe batterijen aan en doen ook batterij revisie en onderhoud, met reparaties aan bestaande batterijsystemen.

Misschien herken je dit. Je woont in een grote woning met een warmtepomp en een of twee elektrische wagens. De thuisbatterij staat al een paar jaar in de garage. De laatste tijd stopt ze 's avonds op 40%, of ze laadt 's nachts op van het net. De app toont een foutmelding die je niet begrijpt. Een eigenaar op het Victron-forum schreef: "I contacted the installer, who said everything was fine with the system, but I insisted." Een ander zag dat zijn batterij niet laadde bij zonne-overschot en 's nachts ook niet ontlaadde.

Wat je nog niet ziet, is wat het echt kost. Een batterij die stilletjes inhoudt, kost je elke dag eigen verbruik, en neemt je huis misschien niet meer over bij een stroomuitval. De voor de hand liggende oplossing, een nieuwe batterij, is vaak de verkeerde. Ligt het aan een instelling of een meter, dan doet een nieuwe batterij precies hetzelfde. En elke maand die je wacht, gaat af van de twee jaar wettelijke garantie.

Kijk eens naar de woning in Lokeren. De zonnepanelen en omvormers bleven gewoon staan en werden gecombineerd met een BYD LVS-batterij van 16 kWh. In Kapellen stuurt het systeem meldingen naar de gsm, bijvoorbeeld als de batterij vol is of van het net laadt. Zo zie je een probleem snel.

Wat zijn de symptomen van een storing in een thuisbatterij?

Een storing in een thuisbatterij toont zich in een paar patronen. Ze laadt of ontlaadt niet, laadt van het net, stopt op een vast niveau, verliest verbinding of valt weg bij een stroomuitval.

Elk patroon wijst naar een andere oorzaak. Zoek wat je ziet in de tabel hieronder voor je iemand belt, en noteer sinds wanneer het speelt.

Waarom laadt de thuisbatterij niet op?

Een thuisbatterij die niet oplaadt, krijgt meestal het verkeerde signaal, is te koud of krijgt van haar eigen BMS de opdracht te stoppen. Een dode batterij is de minst waarschijnlijke oorzaak.

Het batterijsysteem beslist wanneer het laadt op basis van een meter aan je aansluiting. Hangt die meter of zijn stroomsensor op de verkeerde plaats of in de verkeerde richting, dan denkt het systeem dat je afneemt terwijl je injecteert. Dat kan gebeuren als de zekeringkast verandert of als er later een omvormer of laadpaal bijkomt.

Temperatuur is de tweede oorzaak. Veel lithium-ijzerfosfaatbatterijen (LFP) mogen niet laden onder 0 °C, en dan blokkeert het BMS het laden. Een courante rackbatterij, de Pylontech US3000C, vermeldt een laadbereik van 0 tot 50 °C en een ontlaadbereik van -10 tot 50 °C. Een batterij in een koude garage kan in de winter ontladen maar weigeren te laden. In ons artikel over een thuisbatterij buiten plaatsen lees je wat dat betekent voor de plaatsing.

De derde oorzaak is communicatie. Als batterij en omvormer niet met elkaar praten, laadt de omvormer blind of helemaal niet. Victron merkt op dat een lithiumbatterij via een CAN-verbinding het systeem kan laten stoppen, en het systeem volgt dan de batterij.

Waarom ontlaadt je thuisbatterij niet, of laadt ze 's nachts op van het net?

Omdat het sturingssysteem de batterij beschermt of een reserve aanhoudt. De meeste gevallen zijn instellingen die doen wat ze moeten doen, geen defecten.

Victron somt de gebruikelijke redenen op waarom een systeem niet ontlaadt. Het laadniveau zit onder de ingestelde grens. Een CAN-batterij zette haar ontlaadlimiet op nul. De schakelaar staat op "enkel laden". Of de omvormer moet nog een relaistest van ongeveer een minuut doen voor hij batterijstroom mag gebruiken. In de modus "batterijen geladen houden" ontlaadt de batterij alleen bij een netuitval, goed voor noodstroom en slecht voor eigen verbruik.

Ook 's nachts laden van het net heeft een logica. Het systeem laadt automatisch bij als het laadniveau 5% of meer onder het minimum zakt. Een planning voor dynamische prijzen kan bewust laden als stroom goedkoop is. Loopt de batterij elke nacht leeg en laadt ze dan weer op, dan staat het minimum meestal te laag voor het seizoen.

Het bekendste effect is BatteryLife, een functie van Victron. Die trekt de ondergrens met 5% op voor elke dag zonder goede lading. Op een dag dat de batterij 95% haalt, zakt de grens weer met 5%. Na een grijze week lijkt de batterij te stoppen op 35 of 40%. Ze is niet kapot: ze wacht op een volle lading.

Wat te doen bij een defecte thuisbatterij? Zo werkt een diagnose

Een goede diagnose gaat van de data naar de hardware, zodat niets op goed geluk vervangen wordt. Ze begint bij de goedkoopste oorzaak en eindigt bij de duurste.

Sinds 18 augustus 2024 verplicht de Europese batterijverordening dat het BMS van een stationaire opslagbatterij actuele gegevens over haar conditie bevat. Wie de batterij rechtmatig kocht, of een derde die namens hem optreedt, krijgt read-only toegang tot die gegevens. Daartoe horen de resterende capaciteit en, waar mogelijk, het resterende vermogen, het rendement, de zelfontlading en de interne weerstand. Zo wordt een onafhankelijke diagnose mogelijk, ook als je oorspronkelijke installateur er niet meer is.

Twee cijfers uit die conditie vertellen het meeste: de resterende capaciteit en het verschil tussen cellen of modules. In ons artikel over de levensduur van een thuisbatterij lees je wat die cijfers over tien jaar betekenen.

Thuisbatterij revisie, herstelling of vervanging: wat is het verschil?

Een revisie zet een batterij die werkt maar minder presteert weer op punt. Een herstelling vervangt een defect onderdeel. Bij vervanging komt er een nieuwe batterij, soms met een nieuwe omvormer.

Een revisie is de stap die de meeste eigenaars overslaan, en precies die lost het probleem het vaakst op. In Hasselt werd het control panel van het batterijsysteem bijvoorbeeld in de bestaande elektriciteitskast ingebouwd.

Let op met het woord "gereviseerd" in een advertentie. Volgens de Europese batterijverordening betekent herfabricage dat alle cellen en modules gedemonteerd en beoordeeld worden. De batterij moet daarna minstens 90% van haar oorspronkelijke nominale capaciteit halen, met hoogstens 3% verschil in conditie tussen de cellen. Een batterij die alleen een software-reset kreeg, is niet opnieuw gefabriceerd.

Kan je één module vervangen, of moet de hele batterij weg?

Vaak kan één module of één onderdeel vervangen worden, zolang het nieuwe deel past bij de oude. Is de rest van de batterij versleten, dan brengt één nieuwe module weinig op.

Een nieuwe module naast modules van een paar jaar oud werkt alleen binnen de regels van de fabrikant. De zwakste module bepaalt het tempo van de hele reeks. In ons artikel over een thuisbatterij later uitbreiden lees je wanneer nieuwe en oude modules samen kunnen.

Vervanging is de betere keuze in drie gevallen:

• De cellen zijn versleten. De conditie is laag op alle modules, niet op één.
• De batterij is fysiek beschadigd. Opzwellen, water, hittesporen of een geur betekenen dat de batterij uit dienst gaat, naar een gespecialiseerde verwerker. Onze recyclagedienst neemt lithium- en thuisbatterijen in voor controle en demontage. Hoe je een thuisbatterij inlevert en hoe ze gerecycleerd wordt, lees je in het einde van de levensduur van je thuisbatterij.
• De woning is veranderd. Een warmtepomp, een tweede wagen of de wens van volledige noodstroom vraagt vaak meer vermogen per fase, niet alleen meer kWh. Lees eerst hoe groot de thuisbatterij van een grote woning moet zijn.

De batterij vervangen betekent niet alles vervangen. In Lokeren bleven de zonnepanelen en omvormers behouden, gecombineerd met een nieuwe batterij. Of je omvormer kan blijven, lees je in ons artikel over een batterij toevoegen aan bestaande zonnepanelen.

Waarom werkt je thuisbatterij niet bij een stroomuitval?

Omdat noodstroom van meer afhangt dan de batterij. De eilandmodus, de kringen op de noodstroomuitgang, de reserve in de batterij en de relais moeten allemaal werken.

Drie oorzaken komen vaak terug. De modus of de reserve veranderde, bijvoorbeeld na een update of een nieuw energiecontract. Er werden kringen verlegd in de zekeringkast, zodat de warmtepomp of de keuken niet meer achter de batterij hangt. Of de batterij was leeg toen het net uitviel. Bij onze thuisbatterijsystemen gebeurt de overname binnen 20 milliseconden, maar alleen voor de kringen op de noodstroomuitgang.

Heb je een driefasige woning, controleer dan of alle drie de fasen noodstroom krijgen, zoals in Kortenberg. Voor lange pannes heeft een lege batterij een manier nodig om opnieuw te starten: lees hoe een aggregaat je thuisbatterij oplaadt. Onze gids over een thuisbatterij met noodstroom legt de drie niveaus van noodstroom uit. Ons artikel over een full no-break woning toont hoe het noodstroombord gebouwd wordt.

Je installateur zegt dat alles in orde is, of is verdwenen: welke rechten heb je?

Je hebt meer rechten dan de meeste eigenaars denken. Ze komen uit de wettelijke garantie, de garantie van de fabrikant en de Europese batterijverordening.

• Wettelijke garantie. De verkoper is aansprakelijk voor een gebrek dat bij de levering bestaat en binnen twee jaar zichtbaar wordt (richtlijn 2019/771).
• Herstelling of vervanging is jouw keuze. Je kiest tussen herstelling en vervanging, tenzij een van beide onmogelijk is of de verkoper onevenredig meer kost.
• Herstelling verlengt de garantie. De Europese richtlijn over het recht op reparatie voegt eenmalig 12 maanden toe als herstelling de oplossing is. De lidstaten passen ze toe vanaf 31 juli 2026.
• De garantie van de fabrikant loopt apart, vaak op behoud van capaciteit over een aantal jaren. De voorwaarden lees je in ons artikel over levensduur en garantie van een thuisbatterij.
• De batterijdata. Bij recentere stationaire batterijen mag jij, of iemand namens jou, de conditiegegevens in het BMS lezen.

"User error" is een vaak gehoord antwoord. Een eigenaar zag zijn installateur langskomen, "fiddled with some settings", en later de garantie weigeren. Vraag bij elk oordeel naar de data erachter: de geschiedenis, de alarmen en de conditie. Open de batterij niet zelf: ons artikel over een thuisbatterij zelf installeren legt uit wat de AREI-keurder controleert.

Wat moet je melden na een herstelling of vervanging? (Vlaanderen)

In Vlaanderen wil Fluvius weten dat modules vervangen zijn of dat er een nieuwe batterij staat. Een nieuwe keuring is alleen verplicht als de elektrische installatie of de beveiliging wijzigt.

• Vervangen modules of een nieuwe batterij: meld het via het contactformulier van Fluvius. Geef het aantal modules, type en capaciteit, of bestaande modules vervangen zijn, en de datum.
• Alleen extra modules: een nieuwe keuring is niet verplicht, maar Fluvius raadt ze aan voor de veiligheid.
• Een nieuwe omvormer: een herkeuring is niet verplicht, tenzij ook de installatie of de veiligheidsschakelaar wijzigt. Een hybride omvormer voor panelen en batterij meld je voor de twee installaties apart.
• Batterij buiten dienst: je kan ze deactiveren in Mijn Fluvius, en later weer activeren.

In Wallonië en Brussel meld je de wijziging bij ORES, RESA of Sibelga volgens hun eigen regels. In ons artikel over een thuisbatterij aanmelden en laten keuren lees je de procedure per gewest.

Wanneer is een thuisbatterij herstellen niet de moeite?

Als de batterij nooit gemaakt werd voor wat je er nu van verwacht. Dan laat een revisie een klein systeem alleen werken zoals kleine systemen werken.

Een stekkerbatterij in het stopcontact geeft nooit volledige noodstroom, hoe goed ze ook werkt. Lees wat een stekkerbatterij niet kan. Een oude off-grid batterijbank is ook een ander verhaal: ons artikel over een oud off-grid systeem vervangen behandelt dat. En als de cellen op elke module versleten zijn, stelt een revisie de vervanging alleen uit. Dan dimensioneer je beter een nieuw systeem voor de woning van vandaag.

Hoe reviseren of herstellen wij je thuisbatterij?

We kijken eerst naar de data, en vervangen alleen wat de data nodig blijkt te maken. Ons team telt drie gediplomeerde batterijspecialisten.

1. Stap 1: Je stuurt ons het merk en type van batterij en omvormer, het jaar van installatie en schermafdrukken van de app of monitoring.
2. Stap 2: We lezen de geschiedenis, de instellingen en de batterijdata, en controleren de meter, de kabels en de noodstroomkringen.
3. Stap 3: Je krijgt een duidelijk oordeel: revisie, herstelling of vervanging, en waarom.
4. Stap 4: We voeren het werk uit en testen de noodstroom. Waar de wijziging het vraagt, wordt de installatie gekeurd en gemeld bij de netbeheerder.
5. Stap 5: Je volgt productie, opslag en verbruik in de VRM-app en het VRM-portaal, en het systeem kan op afstand opgevolgd en bijgestuurd worden.

We sluiten bijna alle types omvormers aan op een thuisbatterij, dus een nieuwe batterij hoeft geen nieuwe zonne-installatie te betekenen. Meer over onze thuisbatterijen met noodstroom.